مقایسۀ نتایج آزمون درجای "محفظۀ استوانه‌ای" و استاندارد بریتانیا و مطالعۀ موردی نفوذپذیری کانال آبرسانی

نویسندگان

1 پژوهشگر پسادکترا، گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

2 پروفسور، گروه عمران، دانشکده دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

doi
10.22092/idser.2025.369716.1623
چکیده

این پژوهش با هدف ارزیابی نفوذپذیری یک کانال آبرسانی و شناسایی میزان تلفات آب ناشی از ناکارایی بتن بدنه به­اجرا در آمده است.  آزمون "محفظۀ استوانه‌ای" نیزبه‌صورت درجا و غیرمخرب  پیشنهاد و اجرا شده است. در مجموع ۵۴ نمونۀ بتنی شامل ۲۷ نمونه عمل‌آوری‌شده در آب و ۲۷ نمونه عمل‌آوری‌شده در شرایط محیطی، تحت آزمون "محفظۀ استوانه‌ای" با فشار ثابت ۵ بار به مدت ۵ ساعت قرار گرفتند. برای صحت‌سنجی نتایج، آزمون استاندارد BS EN 12390‑8 نیز روی همان نمونه‌ها و تحلیل رگرسیونی دو روش اجرا شد. نتایج تحقیق نشان داد ضریب همبستگی بین دو روش برابر 0/98 است که نشان از دقت مناسب نتایج آزمون درجا. برای کاربردهای میدانی، اندازه‌گیری مستقیم عمق نفوذ امکان‌پذیر نیست، زیرا اندازه‌گیری مستقیم ذاتاً روشی است مخرب و نیازمند مغزه‌گیری از عضو سازه‌ای است. به‌منظور رفع این محدودیت، از یکی از مزایای کلیدی روش محفظه استوانه‌ای استفاده شد: قابلیت اندازه‌گیری حجم کل آب نفوذ کرده به سطح بتن در بازه زمانی مشخص تحت هد هیدرولیکی ثابت. تحلیل آماری اختلاف نتایج با استفاده از شاخص‌های میانگین درصد خطا و ضریب همبستگی خطی نشان داد که اختلاف میانگین حجم نفوذ بین آنچه از این مطالعه به دست آمده است و داده‌های مرجع کمتر از 10در صد است  و ضریب همبستگی معادل 0/97 به‌دست آمد. این نتایج اختلاف کم و همبستگی بالای داده‌ها را تأیید می کند و بیانگر دقت و اعتبار روش آزمون محفظۀ استوانه‌ای در تعیین رده‌بندی نفوذپذیری بتن است. اندازه‌گیری درجا روی 11 نقطه منتخب از کانال آب شهر ورزنه نشان داد که نفوذپذیری در تمام نقاط بیش از ۲۵ میلی‌لیتر است و در محدوده نفوذپذیری بالا قرار دارد. این مقادیر بیانگر هدررفت قابل‌توجه آب است. با آزمون جیوه و عکسبرداری SEM مشاهده شد که عمل‌آوری نشدن باعث افزایش تخلخل و حجم کلی منافذ موجود در بتن به ترتیب برابر 7 و 69/4 درصد است.