مدلسازی ساختاری تفسیری حل مسائل پیچیده در دوران دفاع مقدس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ shadmanfar.mh@ihu.ac.ir

2 استادیار، دانشکده پیامبراعظم(ص)، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران، mh.alipoor@ihu.ac.ir

doi
چکیده

هر کشوری با مسائل متعدد و متکثر مواجه است که حل آن‌ها منوط به داشتن مدلی برای تعیین اولویت‌ها، تبیین زوایای مسائل، طراحی راه‌حل‌ها و غیره است. ازآنجایی‌که اقتضائات کشورها با یکدیگر متفاوت می­باشد؛ نیازمند مدل بومی متناسب با اقتضائات خود هستیم. ایران پسا انقلاب اسلامی با اقتضائات نشأت­گرفته از سه‌گانه ایرانیت، اسلامیت و مدرنیته با مسائل پیچیده‌ای مواجه شد. در این میان، دفاع مقدس دربردارندة دانشی کارآمد و بومی در شناخت و حل مسائل پیچیده، تجربه شده است؛ این­درحالی است‌که این دانش، ضمنی است و برای تبدیل‌شدن به دانش صریح نیازمند بررسی، تعمیق و مدل‌سازی می‌باشد. در مقاله حاضر با بررسی تجربیات زیسته فرماندهان دفاع مقدس و نحوة مواجهه ایشان با مسائل پیچیده و با استفاده از راهبرد تحلیل مضمون و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 8 نفر از خبرگان دوران دفاع مقدس، 180 شناسه، 31 مضمون پایه، 8 مضمون سازمان‎دهنده شناسایی و سپس با استفاده از روش ISM، مدل ساختاری تفسیری آن را ارائه شده است. نتایج نشان داد به منظور مواجهه با مسائل پیچیده در دفاع مقدس از الگویی 8 مرحله‌ای شامل شناخت وضعیت مطلوب، جمع‌آوری اطلاعات، تجزیه‌وتحلیل وضع موجود، کشف و شناسایی مسائل، محیط‌شناسی، ایده‌پردازی، برنامه‌ریزی اقدام و ارزیابی و اثرسنجی استفاده شده است و این الگو قابل تسری به سایر عرصه‌های مدیریتی مورد نیاز در انقلاب اسلامی می‌باشد.