فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نماد‌پردازی یکی از جریان‌های مهم ادبی است که در ادبیات دفاع مقدس، از بازتاب و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. چنانکه مخاطب با مطالعۀ این نمادها و کهن‌الگوها، ضمن رمزگشایی از آن‌ها به التذاذ ادبی دست یافته و با معیارها و سبک و اندیشۀ نویسنده آشنا می‌گردد. کهن‌الگوهایی که طی سال‌های متمادی به ضمیر ناخودآگاه انسان به ارث رسیده است و در شکل و هیئت نمادها متبلور شده‌اند. راضیه تجار، ازجمله نویسندگان معاصر و پرکار در حوزۀ ادبیات دفاع مقدس است. وی داستان‌های زیادی از زندگی و ایثار رزمندگان و شهدا نوشته است. او با کاربرد نمادهای مقاومت، نظیر گل سرخ، کبوتر، پرنده و رود، دریا و ماه و... به توصیف هنرمندانه‌ای از ویژگی‌های شهدا و رزمندگان پرداخته و آنان را به آینده‌ای روشن و پیوستن به عرصه‌های مبارزه تشویق کرده است.هدف از این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی، انجام گرفته است، واکاوی نمادهای طبیعی مقاومت در سه اثر منتخب راضیه  تجار و تجزیه‌وتحلیل و معرفی آن‌هاست. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که راضیه تجار با هفت دسته از نمادهای طبیعی، در این سه اثر، به نمادپردازی پرداخته است و کتاب «گمان مبر که شعله بمیرد» متعلق به دهۀ هشتاد که دهۀ طلایی آثار تجارمی‌باشد، به دلیل فنی‌تر شدن داستا‌ن‌های دفاع مقدس در این دهه، بالاترین میزان کاربرد نمادهای طبیعی مقاومت را به خود اختصاص داده است و کتاب «ستارۀ من» متعلق به دهۀ هفتاد به دلیل عینی‌تر بودن داستان‌های جنگ در دهه­های نخستین کمترین میزان کاربرد نمادها را به خود اختصاص داده است.