تبیین الگوی منازعات ژئوپلیتیکی در منطقه خلیج فارس
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، گروه آموزشی جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. majid.dehghanian@modares.ac.ir
2 استاد جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران؛ hafezn_m@modares.ac.ir.
3 کارشناسی ارشد مدیریت امور دفاعی، گروه آموزشی زمینی، دانشکده دافوس، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ mo.deh3225@gmail.com
doi
چکیده
منازعه اساساً وضعیتی است که در آن واحدها و بازیگران سیاسی به منظور بسط قدرت خود و دستیابی به اهداف ژئوپلیتیک مطلوب خویش، سعی در به حاشیه راندن رقیب و ایجاد چالش برای آن دارند. منطقه ژئوپلیتیک خلیجفارس بهواسطه عوامل مختلفی همچون موقعیت جغرافیایی و ارتباطی خود، کانون ظهور دین اسلام، برخورداری از منابع سرشار انرژی، نقش و حضور قدرتهای فرا منطقهای و... از موقعیت استراتژیک در صحنه سیاستهای جهانی برخوردار است. در منطقه مذکور بهواسطه عواملی چند، میان واحدهای سیاسی تشکیلدهنده آن تعارض منافع و طبعاً منازعات گوناگونی صورت پذیرفته است. در این راستا پرسش پژوهش حاضر این است که الگوی منازعات ژئوپلیتیک در منطقه خلیجفارس چیست؟ بر این مبنا، این پژوهش با روشی توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر دادههای کتابخانهای، تلاش کرده است به دنبال بررسی چرایی منازعات حادث شده در این منطقه باشد. یافتههای تحقیق هویدای آن است که این منازعات ریشه در عواملی همچون اختلافات مرزی، حضور قدرتهای فرا منطقهای، تفاوت در ساختار حکومتهای منطقه، تنشهای مذهبی و قومی و مسابقه تسلیحاتی دارد.