فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

میراث فرهنگی و مفاهیم مرتبط با آن در طول تاریخ تکامل یافته است. در مفهوم جدید میراث فرهنگی، تمرکز از روی اشیا و آثار تاریخی گسترش یافته و ساختارهای اجتماعی، روش‌های زندگی، اعتقادات، آداب و رسوم، شخصیت‏ها و آیین‏‌ها را دربرگرفته است. لازمۀ این تغییر، تغییر در رویکردها و روش‌‏های حفاظت و مرمت است. امروزه حفاظت به‌عنوان فرایند اجتماعی پیچیده و مداوم شناخته می‌شود که شامل شناسایی و ارزش‌گذاری میراث است و نحوۀ استفاده، مراقبت و تفسیر را دربر می‏‌گیرد. فرهنگ عامه به‌عنوان یکی از مصداق‏‌های میراث معنوی ارزشمند است که بایستی تلاش شود چون نمادی از اصالت و هویت به نسل‏‌های آینده انتقال پیدا کند. متناسب با این مفهوم، در این مقاله سعی شده است آیین باران‏‌خواهی با محوریت عروسک در مناطق مختلف جغرافیایی و در فرهنگ آن‌ها بررسی شود، سپس درمورد ارزش‏های این آثار بحث و درنهایت رویکردهای حفاظتی و مرمتی در ارتباط با این آیین و اشیای مورد استفاده در آن بررسی و تحلیل شود. نتایج نشان می‌‏دهد که عروسک‌ها در جایگاه یک شیء آیینی و به‌عنوان یک شیء فرهنگی ـ هنری، دارای مفاهیم، معانی، ارزش‌ها و کارکردهای آیینی، هنری، فرهنگی، اعتقادی و نمادین هستند. امروزه جهت حفاظت و حراست از این اشیای آیینی روش‌‏ها و رویکردهای متفاوتی لازم است. رویکردهایی که بتواند شناخت و آگاهی نسبت به این اشیا و آیین‌‏ها را در جامعه افزایش دهد و از طرفی لازمۀ این رویکرد استفاده از همۀ علوم مرتبط با حفاظت و مرمت، اعم از علوم سخت و علوم نرم است. درواقع، هر جامعه برای استمرار بخشیدن به حیات اصیل و واقعی خود، باید در حفاظت از الگوهای فرهنگی کشورش بکوشد.