تأثیرسنجی امنیتی حضور داعش در افغانستان بر جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 پژوهشگر گروه آموزشی دفاع مقدس، مرکز مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ m.radmehr1362@gmail.com

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت امور دفاعی، گروه آموزشی دیپلماسی دفاعی، دانشکده مطالعات بین الملل، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ aslizadehamir@gmail.com.

3 عضو هیئت علمی گروه تاکتیک و عملیات، دانشکده تربیت جهادی، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران.

doi
چکیده

 گروه تروریستی ـ تکفیری «داعش» به عنوان شاخه‌ای از جریان القاعده، یکی از رادیکال‌ترین گروه‌های افراط‌گرا در منطقه غرب آسیا می‌باشد که در اواسط سال 2013م اعلام موجودیت کرد و توانست به سرعت بر بخش‌های قابل‌توجهی از خاک دو کشور مهم سوریه و عراق سیطره پیدا کند. سرانجام سیطره سرزمینی این «توده سرطانی و مهلک» در اواخر سال 2017م با آزادسازی شهر بوکمال در سوریه پایان پذیرفت. به دنبال شکست داعش در سرزمین‌های عربی، افغانستان به عنوان یکی از مستعدترین کشورها برای حضور تروریست­های داعش، مورد توجه قرار گرفت. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی می‌کوشد تا به این سؤال اساسی پاسخ دهد که اساساً عوامل مؤثر بر قدرت‌یابی داعش در افغانستان و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران چیست؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که «موقعیت ژئوپلیتیک افغانستان»، «زمینه‌های اقتصادی»، «شکاف‌های قومی و مذهبی»، «ضعف ساختاری و حاکمیت مرکزی»، «تأمین منافع عربستان سعودی به عنوان حامی داعش»، «جنگ نیابتی آمریکا علیه ایران» از جمله مهم‌ترین عوامل حضور داعش در افغانستان و «ضدیت داعش با تشیع»، «تهدید امنیتی مرزهای شرقی ایران»، «توسعه نفوذ عربستان سعودی»، «پیاده‌سازی الگوی عراقی ـ سوری در شرق ایران» و ... از مهم‌ترین تأثیرات حضور داعش در افغانستان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد.