تحلیل مفهوم انتظار در دوبیتی‌های ادب عامۀ مازندران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل

doi
چکیده

انتظار از مهم‌ترین درون‏مایه‌‏های ترانه‏‌های غریبانه است. این ترانه‌‏ها مضامین مهمی از زندگی، کار و رنج آدمی را شامل می‌‏شود و در عین حال با عشق و دلدادگی پیوندی دیرینه دارد. ادبیات عامه، علمی برای شناخت آداب و رسوم و عقاید مردم است که افسانه‏‌ها، باورداشت‌‏ها، داستان‌‏ها، ترانه‌‏ها را شامل می‏‌شود. ترانه‌‏های عامه به‌دلیل پاسداری از هویت فرهنگی ـ ملی و انتقال احساسات و عقاید گذشتگان ما، بخش مهمی از ادبیات شفاهی محسوب می‏‌شوند. در اشعار مازندرانی درون‏مایه‌‏هایی ازجمله انتظار نهفته است که در فرهنگ و زندگی روزمرۀ مردم این دیار ریشه دارد، اما تاکنون به آن پرداخته ‏نشده است. این پژوهش، با روش توصیفی ـ تحلیلی قصد دارد مفهوم انتظار را در دوبیتی‏‌های ادب عامۀ مازندران بررسی کند. با مطالعۀ بیش از هزار دوبیتی مازندرانی، 310 دوبیتی یعنی حدود 31 درصد درون‌مایۀ انتظار دیده‏ شده ‏است. براساس یافته‏‌های کتابخانه‌‏ای و میدانی تحقیق، می‏‌توان گفت که ترانه‌‏هایی با درون‏مایۀ مفهوم انتظار و انتظار عاشق برای بازگشت دوبارۀ معشوق بیشترین بسامد را داراست. علاوه بر آن، انتظار عاشق برای آمدن فصل بهار و شکوفا شدن گل‏‌ها و دیدن معشوق، انتظار معشوق برای بازگشت عاشق از خدمت سربازی، انتظار اعضای خانواده برای بازگشت عزیزانشان به شهر و دیار، انتظار کشاورز زحمت‏کش برای برداشت محصول زراعی و همچنین انتظار پایان غم و غصه، رنج غربت و رسیدن به آرامش و آزادی از جایگاه خاصی برخوردارند.