فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سازگاری با کم‌آبی یکی از چالش‌های اصلی کشاورزی در ایران است. هدف از این مطالعه، ارزیابی ظرفیت صرفه‌جویی آب در بخش کشاورزی آبی استان فارس با استفاده از (1) بهینه‌سازی الگوی کشت، (2) کاربرد سایبان در باغ‌ها و مزارع تولید سبزی ‌و صیفی، (3) کاربرد مالچ‌کلش در باغ‌ها و مزارع، (4) تغییر نظام کشت غرقابی به هوازی برنج و (5) انتقال تولیدات سبزی‌ و صیفی از مزرعه به گلخانه است. برای این منظور از سامانۀ حسابداری آب (SAWA) برای کشاورزی آبی استان فارس استفاده شد. حجم آب آبیاری کاربردی (خالص) در کشاورزی استان برای شرایط کشاورزان (نه شرایط پتانسیل و مطلوب) در الگوی کشت فعلی 4619 میلیون متر مکعب در سال برآورد و بهینه‌سازی الگوی کشت باعث کاهش 35 درصد از این حجم آب شده است. استفاده از مالچ‌کلش در الگوی کشت فعلی و بهینه به‌ترتیب 8 و 10 درصد، کاربرد سایبان به‌ترتیب 29 و 24 درصد و استفاده از نظام کشت هوازی برنج، به جای غرقابی، به‌ترتیب 4 و 1 درصد حجم آب کاربردی کشاورزان را کاهش می ­دهد. انتقال تولیدات سبزی ‌و صیفی از مزرعه به گلخانه در هر دو الگوی کشت فعلی و بهینه توانست حجم آب آبیاری کاربردی کشاورزان را 4 درصد کاهش دهد. نتایج بررسی­ ها نشان داد که ترکیب راهکارها در الگوی کشت فعلی و بهینه می‌تواند به ترتیب 66 و 48 درصد صرفه‌جویی در حجم آب آبیاری کاربردی کشاورزان استان ایجاد کند. پیشنهاد می‌شود که محققان، سیاست‌گذاران و بهره‌برداران بخش کشاورزی با ارزیابی و مطالعات تکمیلی به سمت رفع موانع و گسترش استفاده از این راهکارهای ارزشمند و دوست‌دار محیط‌زیست حرکت کنند.