بررسی حجم آب آبیاری کاربردی و بهرهوری آب در باغ های گیلاس استان خراسان رضوی
نویسندگان
1 دانشیار پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
2 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
doi
10.22092/idser.2024.367627.1598چکیده
هدف اصلی از اجرای این پروژه، اندازهگیری حجم آب آبیاری کاربردی، عملکرد و بهرهوری آب در باغهای گیلاس تحت مدیریت باغداران در استان خراسان رضوی است. باغهای آزمایشی طوری انتخاب شدند که عوامل مختلف از جمله روش آبیاری، بافت خاک و کیفیت آب آبیاری کاربردی را پوشش دهند. در کل استان جمعا 43 باغ گیلاس در دشتهای مشهد- چنارن، طرقبه - شاندیز و نیشابور انتخاب شدند. باغهای منتخب در سال 1400 مورد پایش و ارزیابی زراعی و آبی قرار گرفتند. برداشت اطلاعات از باغهای منتخب با مراجعۀ حضوری به باغها، تکمیل پرسشنامه، نمونهبرداری از خاک و منبع آبی باغها، ثبت برنامۀ آبیاری و اندازهگیری دبی منبع آب صورت گرفت. نیاز آبی گیلاس در مناطق مختلف محاسبه و با حجم آب آبیاری کاربردی باغداران مقایسه شد. نتایج تحقیق نشان داد که دامنۀ تغییرات مقدار آب آبیاری کاربردی در باغهای گیلاس استان بین 6200 تا 10000 مترمکعب بر هکتار و متوسط حجم آب آبیاری کاربردی در باغها برابر 7799 مترمکعب بر هکتار است. دامنۀ تغییرات عملکرد گیلاس نیز بین 5167 تا 12117 کیلوگرم بر هکتار متغیر است و متوسط عملکرد محصول برابر 7049 کیلوگرم بر هکتار بهدست آمد. دامنۀ تغییرات بهرهوری آب در باغ های گیلاس بین 0/691 تا 1/568 کیلوگرم به ازای هر مترمکعب آب و متوسط آن برابر با 0/907 کیلوگرم به ازای هر مترمکعب آب محاسبه شد. میانگین بهره وری آب در دو روش آبیاری سطحی و قطره ای به ترتیب برابر 0/813 و 0/972 کیلوگرم به ازای هر مترمکعب آب به دست آمد که نشان میدهد با تغییر روش آبیاری از سطحی به قطرهای، بهره وری آب در باغهای گیلاس استان حدود 20 درصد قابل افزایش است.