پیشنهاد مدلی کارآمد برای ارزیابی سیاستهای حمایتی گندم با رویکرد حداقل سازی خطای ارزیابی
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد کشاورزی، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران
2 استادیار اقتصاد کشاورزی، مؤسسة پژوهشهای برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعة روستایی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول)
4 دانشیار اقتصاد کشاورزی، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
5 دانشیار اقتصاد کشاورزی، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.30490/aead.2021.341377.1189چکیده
اعمال سیاستهای حمایتی بر محصول گندم برای رسیدن به امنیت غذایی همواره در دستور کار سیاستگذاران قرار داشته است. دولت در چارچوب سیاست غذای ارزان، به مصرف گندم یارانه میدهد و همچنین، به اجرای سیاستهای حمایتی تعیین قیمت تضمینی، یارانة نهاده های تولید و بیمه برای تولید محصول گندم میپردازد. دولت، هم چنین، خریدار و فروشندة انحصاری گندم در کشور است. با توجه به پیوستگی در اجرا و هزینه های فزایندة برنامه های حمایت از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان گندم، هدف پژوهش حاضر ارزیابی سیاستهای دولت در بازار گندم در بازه زمانی 1396-1380 بود. بدین منظور، نخست، اثبات شد که به دست آوردن مقادیر کشش عرضه و تقاضا در یک بازار آشفته به هیچ وجه قابل استناد نیست و در بیان وضعیت موجود در بازار، خطای بسیار زیادی دارد؛ و در عمل، یک مدل پیشنهادی معتبر نیست. برای حل این مشکل، مدلی مبتنی بر بازار پیچیدة ایران پیشنهاد و کارآیی آن در ارزیابی واقعی سیاستهای حمایتی نشان داده شد. جمعبندی نهایی حاکی از آن بود که برای کنترل بازار، سرانة هزینه کرد دولت به ازای گندم نسبت به سایر اقلام یارانه ای چندان قابل توجه نیست و میتوان با یک مدیریت مناسب و هدفمند، این میزان را تعدیل کرد و با تثبیت نقش نظارتی دولت در بازار گندم، این بازار را به سوی یک بازار استاندارد و با حداقل هزینه برای دولت پیش برد.
