فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از راه­های کنترل رشد باکتری­های بیماریزا، استفاده از نگهدارنده­ها و ترکیبات ضد میکروبی است. با توجه به نگرانی­های عمومی در خصوص عوارض نگهدارنده­های شیمیایی، تمایل به مصرف محصولاتی است که از نگهدارنده طبیعی استفاده شده است. در این تحقیق، ﻋﺼﺎره اﺗﺎﻧﻮﻟﯽ شش قسمت از زعفران (کلاله، ریشه، گلبرگ، ساقه، پیاز و پرچم) تهیه شد و میزان ترکیبات فنولی عصاره قسمت‌های مختلف زعفران، خاصیت ﺿﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ، حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) آن­ها ﺑﺮ روی باکتری‌های ﮔﺮم ﻣﻨﻔﯽ (اشرشیاکلای و سالمونلاتیفی) و باکتری‌های ﮔﺮم ﻣﺜﺒﺖ (استافیلوکوکوس اورئوس و باسیلوس سرئوس) ﻣﻮرد ارزیابی قرار گرفت. هم­چنین، عصاره­ای که بیشترین خاصیت ضد میکروبی نشان داد، انتخاب شده و اﺛﺮات ﺿﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ آن در ﺳﻪ ﺳﻄﺢ غلظت 25/0، 5/0 و 75/0 % (w/v) بر روی خامه مورد ارزیابی قرار گرفت. ﻧﺘﺎیﺞ ﻧﺸﺎن داد از بین عصاره قسمت­های مختلف زعفران، ﻋﺼﺎره گلبرگ دارای بیشترین مقدار ترکیبات فنولی و اثر ﺿﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ می­باشد. ﺑﯿﺸﺘﺮیﻦ اﺛﺮ ﻋﺼﺎره اﺗﺎﻧﻮﻟﯽ گلبرگ ﺑﺮ روی باکتری‌های ﮔﺮم ﻣﺜﺒﺖ باسیلوس سرئوس و استافیلوکوکوس اورئوس مشخص شد. کمترین مقدارMIC و MBC برای گلبرگ به ترتیب در غلظت 12/3 و 25/6 (میلی گرم/ میلی لیتر) بدست آمد. در خامه ﺗﯿﻤﺎر ﺷﺪه ﺑﺎ 75/0% عصاره گلبرگ، شمارش کلی باکتری‌ها به طور معنی­داری کمتر از دو غلظت دیگر بود. هم­چنین نتایج ارزیابی حسی خامه­های تیمار شده نشان داد که غلظت 5/0 درصد به عنوان بهترین نمونه توسط افراد ارزیاب حسی امتیازدهی شد. بنابراین با توجه به نتایج بدست آمده عصاره گلبرگ زعفران می­تواند به عنوان گیاهی ارزشمند در جهت مقابله با بیماری­های عفونی در نظر گرفته شود و از آن جهت جایگزین نگهدارنده­های شیمیایی به عنوان یک منبع ضد میکروبی طبیعی در خامه استفاده کرد.