بررسی عوامل مؤثر در ظهور و قدرتیابی داعش در یمن
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت امور دفاعی، گروه آموزشی دیپلماسی دفاعی، دانشکده مطالعات بین الملل، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران؛ aslizadehamir@gmail.com.
2 دانشجوی دکترای روابط بین الملل، دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 کارشناس ارشد مطالعات منطقهای، دانشکده مطالعات بینالملل، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.
doi
چکیده
بررسی عملکرد و الگوی رفتاری داعش در نظم منطقهای غرب آسیا، به خوبی نشاندهنده این واقعیت است که با توجه به اینکه داعش خود را یک پدیده هویتی در محیط ژئوپلیتیکی غرب آسیا تعریف میکند؛ سودای تشکیل حکومت و خلافت اسلامی را در همه سرزمینهای اسلامی در سر دارد. از اینرو، چگونگی نقشآفرینی داعش به عنوان یکی از مهمترین گروههای فرقهای– مذهبی در مناسبات سیاسی و امنیتی خاورمیانه، سؤال اصلی بسیاری از پژوهشگران حوزه مطالعات نهضتهای اسلامی و غرب آسیا است. داعش که گروهی برآمده از القاعده با خطمشی سلفی - تکفیری است، براساس ادعای رهبرانش به دنبال احیای خلافت بوده و صفبندی سنی– شیعی مهمترین رکن فکری داعش است و انگیزه آنها برای انتقام و رویارویی، با این عنوان به پیش میرود. در این میان، محیط پرآشوب کشور یمن به عنوان یکی از خاستگاههای اصلی القاعده، به دلایل مختلف میتواند زمینهها و بسترهای مناسبی برای قدرتیابی داعش بعد از شکست در کشورهایی نظیر عراق و سوریه فراهم کند. در این مقاله، نگارندگان با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی به دنبال پاسخ به این سؤال هستند که چه عواملی در قدرتیابی داعش در عرصه روندهای سیاسی و نظامی یمن مؤثر هستند؟. یافتههای پژوهش نشان میدهد که عواملی نظیر تهاجم ائتلاف نظامی به رهبری عربستان به یمن، از دست دادن مرزهای جغرافیایی داعش در عراق و سوریه، تداوم حاکمیت دولتهای ورشکسته در یمن، قرابت ایدئولوژی سلفی- تکفیری داعش و القاعده یمن و سیاست عربستان در تضعیف شیعیان یمن در امتداد تقابل با جمهوری اسلامی، از مهمترین متغیرهای مؤثر بر ظهور و قدرتیابی داعش در کشور یمن میباشند.
