علل و انگیزههای راهبردی رخداد جنگ تحمیلی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیتالله بروجردی، تهران، ایران؛ hajati313@gmail.com
doi
چکیده
تهاجم نظامی عراق به ایران در 31 شهریور 1359، در کمتر از دو سال از پیروزی انقلاب اسلامی به صورت رسمی آغاز و به مدت 8 سال طول کشید. این رخداد نظامی که از آن بهعنوان طولانیترین منازعه نظامی کلاسیک قرن بیستم یاد میشود، سبب هزینههای معنوی و مادی بسیاری برای این دو کشور شد. جنگ هشت ساله در کنار پیامدهای داخلی برای دو کشور، سبب تغییرات سیاسی و نظامی گستردهای در نظم منطقهای و ترتیبات آتی شد که ضرورت تحقیق در این خصوص را ایجاب میکند. این پژوهش با نگاهی کالبدشکافانه به ریشهیابی این رخداد نظامی میپردازد تا معین شود چه علل و عواملی سبب رخداد نظامی و تسریع آن شده است؟ صورتبندی فرضیه نشان از مجموعهای از متغیرهای بههمپیوسته سیاسی، نظامی، اجتماعی، تاریخی میدهد که برخی از این متغیرها با تقویت متغیرهای دیگر، نقش تأثیرگذاری در رخداد جنگ با استفاده از «زور و قدرت سخت» برای حل «مسئله ایران» داشته؛ بهطوری که هیچکدام بهتنهایی نمیتواند آغازکننده جنگ باشد. از جمله اهداف اصلی نوشتار کنونی، دستیابی به نقطه مشترک در رخداد جنگ تحمیلی بوده که همان انباشت تسلیحات و گسترش و توسعه «قدرت سخت» در کنار قدرت نرم است. پژوهش حاضر به صورت جامع، مجموعه عوامل تأثیرگذار در رخداد جنگ تحمیلی را با نگاه به استفاده از قدرت سخت برای دستیابی به اهداف، مورد واکاوی قرار میدهد. شناخت اهداف و زمینه اصلی رخداد جنگ تحمیلی (انباشت قدرت سخت) از دستاوردهای اصلی نوشتار کنونی است. مواد خام این مقاله با استفاده از اسناد و مدارک جنگ تحمیلی گردآوری و با روش توصیفی– تحلیلی با رویکردی به آینده، گذشته را برای اهداف امروزی، مورد کنکاش و آزمون قرار میدهد.