بررسی امکان استفاده از پساب تصفیه خانه فاضلاب در شبکه های آبیاری و زهکشی مطالعه موردی: بوئین زهرا
نویسندگان
1 استادیار، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی؛ کرج؛ ایران
2 استادیار، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی؛ کرج؛ ایران
doi
10.22092/idser.2024.366616.1585چکیده
به دلیل کمبود منابع آب و افزایش روزافزون تقاضا برای آن، فاضلاب تصفیه شده در صورت تامین استانداردهای کشاورزی میتواند به عنوان یک منبع جایگزین یا تکمیلی آب در جهت رسیدن به کشاورزی پایدار مطرح باشد. در این مطالعه، با توجه به مشکل کمآبی و وجود زمینهای مستعد کشاورزی در استان قزوین، بهویژه در منطقه بوئینزهرا، امکان استفاده از پساب تصفیهخانه فاضلاب شهر قزوین در شبکه آبیاری و زهکشی بوئینزهرا بررسی شد. در مرحله نخست، وضعیت محیط زیست منطقه بوئینزهرا مورد مطالعه قرار گرفت و سپس، به مدت یک سال (1399-1398) نمونهبرداریهای ماهانه از فاضلاب خام ورودی و پساب خروجی انجام شد. تحلیلهای فیزیکی، شیمیایی و میکروبی این نمونهها برای ارزیابی کارایی تصفیهخانه فاضلاب قزوین انجام شد. سپس، با بررسی الگوی کشت منطقه و نیازهای کیفی محصولات کشاورزی، برنامهای برای توسعه شبکه آبیاری و زهکشی بر اساس کمیت و کیفیت پساب تولیدی تدوین شد. بررسیهای انجام شده شامل انتقال ثقلی، افت شدید آبخوان، خصوصیات خاک و الگوی کشت منطقه بود. با در نظر گرفتن این عوامل و مقبولیت اجتماعی طرح، توسعه شبکه با استفاده از 20/8 میلیون متر مکعب پساب سالانه و پوشش 2000 هکتار از زمینهای بوئینزهرا پیشنهاد شد و الگوی کشت و سیستم آبیاری مناسب تعیین شد. در نهایت، با توجه به اهمیت مسائل بهداشتی و زیستمحیطی، یک برنامه جامع برای پایش کیفی اجزای مختلف طرح شامل پساب، خاک، محصولات کشاورزی و کارگران شاغل در پروژه تهیه و ارائه شد تا از استفاده پایدار و ایمن از این منبع اطمینان حاصل شود.