فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از چالش­ های آبیاری قطره ­ای زیرسطحی در مناطق خشک و نیمه خشک، تجمع املاح در لایۀ سطحی خاک است. این پژوهش به منظور بررسی تغییرات شوری و سدیمی ­شدن خاک در دو مزرعۀ آزمایشی آبیاری قطره ­ای زیرسطحی و آبیاری جویچه ­ای واقع در کشت و صنعت حکیم ­فارابی خوزستان به ­اجرا درآمد. در این تحقیق، تغییرات شوری خاک در عمق ­های 30-0، 60-30 و 90-60­ سانتی­متری و تغییرات نسبت جذب سدیم (SAR) در لایۀ سطحی (30-0­ سانتی­ متری) خاک در دورۀ رشد نیشکر (دو (T1)، چهار (T2)، شش (T3)، هشت (T4)، ده (T5) و دوازده (T6) ماه پس از شروع آبیاری) بررسی شد. نتایج تحقیق نشان داد هدایت الکتریکی (EC) خاک در عمق ­های 30-0 و 60-30 سانتی­متری، در همۀ زمان­ های مورد بررسی به­ جز T1 و T5 (آبیاری سطحی در مزرعه قطره ­ای زیرسطحی)، به ­طور معنی­ داری تحت تأثیر روش آبیاری قرار می­ گیرد. بیشترین اختلاف بین مقدار EC خاک در مزرعۀ آبیاری قطره‌ای زیرسطحی با مزرعۀ آبیاری جویچه‌ای، مربوط به زمان‌های نمونه‌برداری T3 و T4 بوده است که در این زمان ­ها میانگین EC خاک در مزرعه آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در عمق 30-0 سانتی­متری به‌ترتیب 2/47 و 1/98 برابر میانگین EC خاک مزرعه آبیاری جویچه‌ای بوده است. غلظت سدیم انحلال­ پذیر و مقدار SAR خاک در عمق 30-0 سانتی­متری خاک، در همۀ زمان‌ها به­ جز T5، در مزرعۀ آبیاری قطره‌ای زیرسطحی، به­ طور معنی ­داری بیشتر از مزرعه آبیاری جویچه‌ای و در زمان T5، به­طور معنی­داری کمتر از آبیاری جویچه‌ای بود. در زمان نمونه­ برداری T5، آبیاری سطحی در مزرعۀ آبیاری قطره ­ای زیر سطحی، سبب آبشویی املاح لایه سطحی خاک و کاهش SAR خاک شد. بیشترین مقدار SAR خاک (1/13) در مزرعه آبیاری قطره ­ای زیرسطحی مربوط به زمان نمونه‌برداری T4 بود. بنابراین، در کنار استفاده از سیستم آبیاری قطره­ای زیرسطحی در شرایط مناطق خشک و نیمه خشک خوزستان، نیاز است امکان آبیاری به ­روش سطحی نیز به­ منظور مدیریت شوری خاک فراهم گردد.