تحلیل جامعه‌شناختی نقش عوامل ساختاری در شکاف بین نگرش و رفتارهای زیست‌محیطی (مورد مطالعه: شهروندان شهر کرمانشاه)

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌‌شناسی دانشکدة علوم انسانی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار جامعه‌شناسی دانشکدة علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان

doi
10.22059/jisr.2015.57069
چکیده

امروزه تهدیدهای زیست‌محیطی، از مهم‌ترین مشکلات انسان قرن بیست­ویکم به­شمار می­روند؛ به­طوری­که افکار عمومی معطوف این مسئله شده­اند و در سطح جهانی، حساسیت بسیاری در این زمینه به‌وجود آمده است. پژوهش حاضر با هدف شناخت میزان تأثیر عوامل ساختاری- اجتماعی بر شکاف بین نگرش و رفتار زیست‌محیطی انجام گرفته است. جامعة آماری شامل شهروندان بالای 15 سال شهر کرمانشاه است. با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 410 نفر به‌عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. پژوهش، با رویکرد کمی و به­روش پیمایشی انجام شد و داده­های آن، از طریق پرسشنامه گردآوری شدند. مطابق یافته‌ها، علی‌رغم پایین­بودن میانگین متغیرهای واسطه‌ای (الزام هنجاری، امکانات و دانش زیست‌محیطی)، میانگین نگرش و رفتارهای زیست‌محیطی شهروندان، متوسط روبه­بالاست. آزمون فرضیه­ها نشان می‌دهد این متغیرها بخشی از واریانس شکاف بین نگرش و رفتار زیست‌محیطی را تبیین می­کنند. به­عبارتی، با افزایش سطح متغیرهای فوق، میزان شکاف بین نگرش و رفتار زیست‌محیطی کاهش می‌یابد. همچنین تحلیل رگرسیون نشان می‌دهد متغیرهای مستقل پژوهش 13/0 درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین می‌کنند. در یک نتیجۀ کلی می‌توان گفت عوامل فوق درواقع، سیاست‌های کاهش این شکاف را تقویت می­کنند و رفتارهای زیست‌محیطی مسئولانه را ترویج می­دهند.