تحلیل روایی داستان دختر نارنج و ترنج براساس نظریه زبان و جنسیت

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

افسانه‏‌ها و قصه‌‏های پریان اولین رویداد مهم اجتماعی شدن در زندگی کودکان است؛ درواقع همۀ ما انسان‏‌ها به گونه‌‏ای از این داستان‏‌های خیالی تأثیر گرفته‌‏ایم. بازتاب این تأثیر در بن‏مایه‌‏های فرهنگ و ادب عامۀ هر ملتی آشکار است. قصۀ «نارنج و ترنج» از داستان‏‌های شفاهی قدیم عامیانه در ادب پارسی است که در مناطق مختلف به شیوه‌‏های متفاوتی روایت شده است. بررسی و تحلیل روایت‏‌های مختلف از داستان نارنج و ترنج از منظر زبان و جنسیت، به روش تحلیل محتوا، موضوعی است که در پژوهش حاضر بدان پرداخته خواهد شد. داستان، شرح زندگی پادشاهی است بدون فرزند، که نذری می‏‌کند و صاحب پسری می‏‌شود. داستان به شرح وقایعی می‌‏پردازد که شاهزاده برای رسیدن به دختر نارنج و ترنج پشت سر می‌‏گذارد. این پژوهش واژگان روایات مختلف قصۀ دختر نارنج و ترنج را از منظر زبان و بافت زبانی در انتخاب واژگان و در گام بعد مهندسی معنایی از دیدگاه جنسیتی بررسی و تحلیل می‏‌کند. این بررسی با هدف شناخت میزان استفاده از مهندسی معنایی برای انتقال معنا در بافت کلام شکل گرفته است. بنابراین نتیجه چنین خواهد بود که الگوهای هم‌‏رخدادی، بسامد و توزیع موارد و حتی ساختارهای نحوی بر واژه‏‌ها تأثیر زیادی می‏‌گذارد، تا حدی که معنای یک واژه در متن را نمی‌‏توان در تعاریف فرهنگ لغت بازیابی کرد.