امکان‌سنجی استفاده از فناوری‌های نوین در اصلاح و بازسازی کانال‌های انتقال آب در حین بهره‌برداری (مطالعه موردی: کانال اصلی شبکه آبیاری مغان – ایران)

نویسندگان

1 استاد، گروه مهندسی عمران، دانشگاه معماری و ساختمان آذربایجان، باکو، آذربایجان.

2 دانش آموخته دکترای مهندسی عمران ، سازه های هیدرولیکی، دانشگاه معماری و ساختمان آذربایجان، باکو، آذربایجان

doi
10.22092/idser.2023.362797.1548
چکیده

اهداف اصلی احداث شبکه‌های آبیاری، بهره‌وری بهینه از منابع آبی- خاکی می‌باشد. بهسازی کانال انتقال آب دراین شبکه‌ها، نقش مهمی در تأمین آب و افزایش کارایی شبکه دارد. در دهه‌های گذشته انجام عملیات اصلاح، بازسازی و پوشش بتنی کانال خاکی با ظرفیت بیش از50 مترمکعب در ثانیه، معمولاً بیشترین سهم هزینه‌های سرمایه‌گذاری، بهره‌برداری و نگهداری را به خود اختصاص داده است. ازاین‌رو استفاده از تکنولوژی‌های نوین و مقرون به‌صرفه، با لحاظ اصول فنی بهینه هیدرولیکی- اقتصادی همواره مورد توجه بوده است. فناوری مورد استفاده در این پژوهش، انتقال جریان آب در حین بهره‌برداری به‌واسطه‌ی سازه دیواره تیغه‌ای جداکننده سیار به طول 100 الی 150 متر متشکل از به هم پیوستن پانل‌های متعددی به ابعاد (3*0/2*3) متر از جنس فایبرگلاس که نصب بر روی سازه خرپای سورتمه‌ای به ابعاد (1*0/8*6) متر است، انجام می‌گیرد. سازه با قرار گرفتن درآکس کف کانال با چرخاندن بال‌ها تحت زاویه 45 و یا90 درجه به سمت دیواره جانبی از ورود آب به مقطع محصور شده جلوگیری می‌نماید. با انجام عملیات خشک‌اندازی اصلاح و بازسازی امکان‌پذیر می‌شود. نتایج بررسی‌ها نشان داد، هزینه‌های عملیات اجرایی اصلاح و بازسازی کانال اصلی در روش پیشنهادی در حدود 2/7 برابر مقرون به‌صرفه‌تر از روش کانال انحرافی موقت مرسوم می‌باشد. النهایه امکان به‌کارگیری سازه پیشنهادی با حفظ شرایط اصول فنی و بهینه هیدرولیکی- اقتصادی برای اجرای عملیات پوشش بتنی در مقاطع خاکی کانال اصلی بدون قطع جریان آب، فراهم گردید.