ارایه مدل مدیریت ریسک درآمدی در پروژههای مشارکتی آزادراهی ایران
نویسندگان
1 مربی، پژوهشکده مالی و اقتصاد راه، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران
doi
چکیده
مدیریت ریسک درآمدی در قراردادهای مشارکت عمومی-خصوصی از موارد پراهمیت برای تصمیم به مشارکت یا عدم مشارکت بخش خصوصی در کنار موفقیت یا شکست پروژه است. در این مقاله مدل مالی برای انتخاب شیوه تضمین درآمد بخش خصوصی در پروژههای مشارکت عمومی-خصوصی احداث آزادراه ارائه شده است. درآمد بخش خصوصی در اجرای پروژههای آزادراهی میتواند به چند صورت دریافت عوارض، پرداخت ثابت سالیانه، پرداخت پلکانی و پرداخت با نرخ رشد باشد. با بهرهمندی از این مدل امکان مقایسهی بین هر یک از روشها از نظر پارامترهایی چون بار مالی برای دولت، حداقل و حداکثر پرداختی در کل دوران قرارداد، نیرمندی در مقابل آزمون استرس مالی، تاثیر ترافیک و امکان پیادهسازی وجود دارد. مدل ارائه شده، برای دو پروژه اردکان-مهریز و شیراز-بوشهر بهکار برده شده است. نتایج حاکی است که برای پروژه اردکان-مهریز، بهدلیل ترافیک کم امکان استفاده دولت با روش حال حاضر اجرای پروژههای مشارکتی وجود ندارد. در پروژه شیراز-بوشهر به دلیل داشتن ترافیک مناسب، استفاده از هر یک روشها امکانپذیر است. در این پروژه با استفاده از روش پرداخت ثابت سالیانه مبلغ 7177 میلیارد ریال باید پرداخت شود. با استفاده از روش پرداختی سالیانه متورم شده با نرخ تورم و نرخ رشد ترافیک، شروع پرداخت 581 میلیارد ریال برآورد میشود، و مابلاتفاوت پرداخت دولت و درآمد حاصل از پروژه5742 میلیارد ریال خواهد بود. با توجه به بار مالی و امکان اجرا برای پروژه با داشتن ترافیک مناسب، پرداخت پلکانی راهحلی برای احداث میتواند باشد.