«امیر پازواری» و «امیری» در بستر پژوهش‌های ادبیات عامه مازندران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل

doi
چکیده

زندگی‏نامۀ امیر پازواری، مشهورترین بومی‏‌سرای مازندران، با نبود سندی در تاریخ و ادبیات با گمانه‌‏زنی‏های بسیاری همراه شده، نیز انتساب امیری‏های گردآوری‌شده به امیر پازواری مورد مناقشه است. ازاین‏رو این جستار با بررسی پژوهش‏‌های انجام‌شده به روش کتابخانه‌‏ای درباره امیر پازواری و امیری، در صدد برآمده است تا بازنمایی درستی از این شاعر بومی‏‌سرا و سروده‌‏هایش ارائه دهد. نقد و بررسی‏ پژوهش‏‌های مختلف نشان می‏دهد با توجه به مبهم بودن دوران زندگی شاعر، نامشخص بودن زمان و مکان وفات او و صحت یا عدم ‏‏صحت انتساب به پازوار باید با تردید به هویت شاعری که به پازواری شهرت یافته است، نگریست، زیرا پازواری بودن امیر فاقد سند تاریخی است و به‌‏موجب تسامح و جابه‏‌جایی پسوند مازندرانی و جایگزینی پسوند پازواری رواج یافته است. نیز در کهن‌‏ترین و مفصل‌‏ترین نسخه یافت‌شده، امیریِ معروفی که بدان بر پازواری بودن شاعر استناد می‌‏شد، وجود ندارد. امیری‌‏های گردآوری‌شده در کنزالاسرار مازندرانی که بعدها با نام دیوان امیر پازواری چاپ شده، سروده شخص امیر پازواری نیست. وجود اشعار دیگر شعرا با استناد به کنزالاسرار مازندرانی، بررسی سبک‌‏شناسانه امیری‌‏ها به‌‏ویژه تقابل قدمت و تازگی استعمال افعال و واژه‏‌ها، اختلاف‌نظر محققان در وزن و قالب، نیز اختلاف تعداد امیری‏‌های چاپ‌شده مؤید این موضوع است.