استهلاک انرژی در سرریزهای کلیدپیانویی مستطیلی و ذوزنقه ای

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشگاه تربیت مدرس-تهران

2 استاد هیدرولیک، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس- تهران

doi
10.22092/idser.2023.362286.1545
چکیده

سرریز­های کلیدپیانویی از جدیدترین سرریز­های غیرخطی هستند که نسبت به سرریز­های لبه ­تیزخطی طول تاج بیشتری دارند و برای تنظیم و کنترل جریانِ رودخانه­ها، کانال ­ها و سدها به­کار گرفته می ­شوند. برای بهبود ضریب آبگذری سرریز­های کلید پیانویی مطالعات فراوانی شده است، اما مقایسه ­­ای بین استهلاک انرژی سرریز­های کلیدپیانویی مستطیلی و ذوزنقه­ ای صورت نپذیرفته است. در مطالعۀ پیش رو  به بررسی و مقایسۀ استهلاک انرژی و ضریب آبگذری سرریزهای کلیدپیانویی مستطیلی و ذوزنقه ­ای پرداخته­ می­شود. آزمایش ­ها در آزمایشگاه هیدرولیک دانشگاه تربیت مدرس و در فلومی به ارتفاع ۰/۹، عرض ۰/۷۵ و طول 10 متر انجام پذیرفته است. مطابق مشاهدات آزمایشگاهی، در سرریز کلیدپیانویی مستطیلی و ذوزنقه ­ای برخی تفاوت‌ها در میدان جریان مشاهده‌ می­شود. در هدهای خیلی کم هوادهی در هیچ ‌یک از سرریزها مشاهده نشده و پرش هیدرولیکی نیز در انتهای کلید­های خروجی سرریز رخ نداده است، اما با افزایش هد، پرش هیدرولیکی در انتهای کلید­های سرریز تشکیل می­گردد که در دبی­های بالاتر اثری از آن یافت نمی ­شود.؛ همچنین مشخص گردید سرریز کلیدپیانویی ذوزنقه­ای در استهلاک انرژی عملکرد بهتری دارد تا سرریز مستطیلی، به ­طوری که عملکرد آن حدود ۳ درصد بیشتر از عملکرد سرریز کلیدپیانویی مستطیلی است. افزون­براین، متوسط ضریب آبگذری سرریز کلیدپیانویی ذوزنقه­ ای، در مقایسه با سرریز کلیدپیانویی مستطیلی، ۱۱ درصد بیشتر است.