بررسی حجم آب کاربردی و بهره وری آب کشاورزی در تولید زیتون در استان قزوین
نویسندگان
1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران.
2 استاد، عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، کرج، ایران.
3 استادیار، بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران.
doi
10.22092/idser.2023.361138.1531چکیده
تحلیل اطلاعات پایه و شناخت جامع و دقیق عوامل موثر بر تولید در بخش کشاورزی، یکی از مهمترین و اساسیترین ابزارهای برنامهریزی در بخش کشاورزی است. این موضوع در خصوص برنامههای ارتقای بهرهوری مصرف آب اهمیت دوچندانی دارد و تعیین دقیق و پایش وضع موجود شاخصهای مدیریت مصرف آب از جمله مقدار آب مصرفی، راندمان آبیاری و بهرهوری آب از مهمترین ابزارها و شاخصهای کلیدی در برنامهریزیهای کلان در بخش کشاورزی است. این پژوهش، با هدف اندازهگیری حجم آب کاربردی باغهای زیتون تحت مدیریت بهرهبرداران در قطب تولید زیتون استان قزوین در سال زراعی 98-1397 اجرا شد. بدینمنظور، حجم آب داده شده توسط باغداران و عملکرد محصول در باغهای زیتون اندازهگیری شد. مقادیر اندازهگیری شده با نیاز خالص آبیاری که به روش پنمن- مانتیث با استفاده از دادههای هواشناسی 10 سال اخیر برآورد شدند و همچنین با مقادیر سند ملی آب مقایسه شدند. نتایج پژوهش نشان داد میانگین حجم آب کاربردی در باغهای زیتون مورد مطالعه در منطقه طارم، 6006 مترمکعب در هکتار و میانگین بهرهوری آب آبیاری در باغهای مورد مطالعه 1/13 کیلوگرم بر مترمکعب و بهرهروری آب آبیاری و بارش موثر برابر با 0/78 کیلوگرم بر مترمکعب بوده است. بالاترین شاخص بهرهوری آب کشاورزی در باغهای متراکم زیتون ثبت شده است. نتایج تجزیۀ واریانس تاثیر روشهای مختلف آبیاری بر حجم آب کاربردی و عملکرد زیتون نشان داد روشهای آبیاری ( و سطحی) اختلاف معنیداری در حجم آب کاربردی و عملکرد باغهای زیتون مورد مطالعه نداشته اند.