تحلیل و بررسی چیستان در زبان کردی (گویش سورانی)

نویسندگان

1 دانشگاه کردستان

doi
چکیده

موضوع پژوهش حاضر «تحلیل و بررسی چیستان در زبان کردی (گویش سورانی)» است. فراهم کردن زمینۀ آشنایی بیشتر نسل جوان با فرهنگ عامه، جلوگیری از ایجاد گسست بیشتر نسل جدید با فرهنگ بومی خود، بازشناخت جلوه‌های ادب شفاهی به‌ویژه چیستان و نقش آن در مطالعات علمی امروز از اهداف عام و بازشناخت چیستان‌‌های زبان کردی و تحلیل ساختار و محتوای آن از اهداف خاص این پژوهش محسوب می‌شوند. روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌ها به شیوۀ کتابخانه‌ای گردآوری شده و به روش تحلیل محتوا تجزیه و تحلیل شده ‏است. جامعۀ آماری پژوهش ۳۷۷ چیستان کردی است که به شیوۀ استقرای تام بررسی شده است. منبع مورد استفاده کتاب هه‌ته‌له‌ی کوردی (چیستان کردی) اثر عبیدالله ایوبیان مرکزی است. دلیل انتخاب این اثر، دانشگاهی بودن مؤلف، داشتن نگاه علمی در گردآوری چیستان، دقت نظر ایشان و تسلط بر فرهنگ عامۀ کردی است. نتایج بیانگر این است که چیستان‌‌های گویش کردی سورانی در سه گروه چیستان، شبه‌چیستان و معما قابل طبقه‌بندی هستند که گروه اول بیشترین بسامد را دارند. چیستان‌‌های زبان کردی بیشتر محصول دوران کشاورزی است، اما با رواج مدرنیته تعدادی از امثال مربوط به تکنولوژی نیز دیده می‏شود. همچنین نتیجه بیانگر اشتراک برخی از چیستان‌‌ها با چیستان‌‌های زبان فارسی است، اما برخی از ویژگی‌ها نیز ویژۀ زبان کردی است که شناخت آن‌ها به درک بهتری از این چیستان‌‌ها می‌انجامد.