فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حماسۀ بالاچ یکی از آثار مشهور شفاهی و جزو نخستین داستان‏های حماسی بلوچی است. این داستان دارای چند روایت است و هرکدام در جزئیات با دیگری تفاوت‏هایی دارد. بالاچ در انتقام خون برادر خود «دودا» با همکاری و همراهی دوست باوفایش «نکیبو» سال‏ها با دشمن جنگید و سرانجام توانست او را از پای درآورد. این داستان در گذشته به نظم بلوچی درآمده و دارای چند منظومه است که سرایندۀ آن‏ها معلوم نیست، هر منظومه بخشی از داستان را بیان می‏کند. در طول زمان، خنیاگران بلوچ با اجرای این منظومه‏ها در مجالس بزم و موسیقی و راویان و نقالان در مجالس قصه‏گویی برای قوت و غنای داستان، بن‏مایه‏های متنوعی به آن افزوده‏اند که از میان آن‏ها بن‏مایه‏های حماسی و عیاری برجسته‏تر هستند. داستان بالاچ با بن‏مایۀ پناهنده‏پذیری آغاز می‌شود و با کین‏جویی ادامه می‏یابد و با بن‏مایۀ کرامت گرفتار شدن بالاچ به بادافره شکستن سوگند و مردن او به پایان می‏رسد. خنیاگران متعددی در طول زمان منظومۀ بالاچ را اجرا کرده و عامل حفظ این اثر بوده‏ اند.