سلامت معنوی؛ چارچوب، محدوده و مؤلفه‌های مبتنی بر آموزه‌های اسلام

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم پزشکی کرمان

2 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

3 استادیار روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرگز

4 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

5 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22054/qjsd.2013.3262
چکیده

سلامت به لحاظ برخورداری از ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی مفهوم بسیار پویایی است. مجموع نظرات مربوط به معنویت را می­توان در دو رویکرد کلی جمع‌بندی نمود؛ الف) معنویت به­عنوان مفهوم عام معنایابی. ب) معنویت به ­عنوان به هم پیوستگی با خدا / الوهیت. از سویی هیچ یک از رویکردهای غربی قبول ندارند که انسان­ها قرار است خلیفه خداوند روی زمین باشند. بنابراین سوال اصلی این پژوهش این است که بر اساس آموزه­های اسلام سلامت معنوی شامل چه مولفه­هایی است؟ پژوهش کیفی حاضر با روش کتابخانه­ای و تفسیری از قرآن، کتب­ حدیثی، اخلاقی، و نرم­افزارهای تخصصی گنجینه روایات نور، جامع تفاسیر نور و کتابخانه اهل­البیت و با رویکردی علمی‌ـ دینی؛ مولفه­های توکل و حسن ظن به خدا، ایمان و توجه به رضایت الهی، انگیزه و نیت خالص، شکرگزاری، تواضع و فروتنی، صبر، تقوا، عدالت، نماز، ذکر خدا، توبه، تفکر و تعقل، تفکر، شناخت نفس و اعتقاد درست به زندگی پس از مرگ را به­عنوان برخی از مولفه­های سلامت معنوی مبتنی بر آموزه­های اسلام به­دست آورد. ضروری است نظام سلامت کشور و دستگاه­های ذیربط برای ارتقای سلامت در سیاست­ها و راهبردهای خود نهادینه­سازی و گسترش این مولفه­های بومی‌را مدنظر قرار دهند.