فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش، شیوه‌های وام‌گیری فارسی عامیانه از ترکی بررسی شده است. برای این منظور فرهنگ فارسی عامیانه تألیف ابوالحسن نجفی مبنای کار قرار گرفت و مداخل ترکی یا مداخلی که بخشی از آن‌ها ترکی بود، استخراج و بررسی شد. نتایج تحقیق گویای آن است که فارسی عامیانه با سه روش، از ترکی وام‌گیری کرده است: 1.آمیزش قرضی (آمیزۀ واژگانی) که در آن نیمی از واژۀ تک‌واژ یا واژۀ دخیل از ترکی و نیم دیگر، تک‌واژی از فارسی عامیانه است که انواع آن در پژوهش حاضر عبارت‌اند از: اتباع‌سازی (مانند اله و بله کردن) و ساخت واژه‌ها و ترکیبات جدید با واژگان ترکی (مانند آلشی)؛ 2. وام‌گیری دستوری که به دو صورت کلی بوده است: نخست جملات کوتاهی که از ترکی وارد فارسی عامیانه شده‌اند (مانند بو دور که وار)؛ دوم ساخت‌های دستوری که از ترکی دخیل که دو دسته‌اند: ترکیبات وصفی (مانند یالانچی پهلوان)؛ ترکیبات اضافی (مانند خاله قزی)؛ 3. وام‌گیری واژگان که گسترده‌ترین نوع وام‌گیری است و واژگان و ترکیبات ترکی بدون تغییر تلفظ و معنا (مانند مشتلق)، با تغییر تلفظ و معنا (مانند ایاق)، تنها با تغییر تلفظ (مانند دوستاق چی) و تنها با تغییر معنا (مانند یر به یر) وارد فارسی عامیانه شده‌اند. وام‌واژه‌های ترکی در فارسی عامیانه در حوزه‌های معنایی زیر هستند:. خویشاوندی، تهدید، غذاها و خوردنی‌ها، دشنام‌ها و توهین‌ها، ضرب و جرح، لغات مربوط به حیوانات، پوشش و مسائل مربوط به آن، واژه‌های دیوانی ـ نظامی، اعضای بدن، آیین‌ها، شغل‌ها و کشاورزی. به‌طور کلی استفاده از واژگان و جملات ترکی، گسترش لفظی و معنایی فارسی عامیانه و غنای آن را موجب شده است.