بررسی ساخت واژهای، دستوری و معنایی فرایند تکرار در زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشگاه گیلان
2 دانشگاه گیلان
doi
10.22067/jls.v48i2.40486چکیده
از مسائل مهم فرایند تکرار در زبان فارسی، شناسایی و معرفی الگوهای متنوع آن است. در این مقاله با استخراج قریب به 1500 واژۀ مکرر از فرهنگها و بررسی ساخت واژهای، دستوری و معنایی آن ها به دستهبندی آن ها پرداختهایم. از نظر ساختواژهای، الگوهای مختلف تکرار کامل (اعم از افزوده و ناافزوده) و ناقص (اعم از پیشوندی و پسوندی) مورد بررسی قرار گرفت. بررسیهای دستوری الگوها نشان میدهد پایههایی که متعلق به طبقههای مختلف دستوری هستند، در فرایند تکرار میتوانند دچار تغییرات دستوری شوند. از لحاظ معنایی، بررسی معانی مرکزی کلمات مکرر مشخص میسازد که الگوها از یک تا چندین معنای مرکزی در پایههای مختلف ایجاد میکنند. اما کانونیترین و مرکزیترین معنای واژههای مکرر در بیشتر موارد نوعی معنی ناپسند و تقلیلگرایانه و یا افزاینده است که در پسزمینۀ معنای ظاهری و مجازی تداعی میشود. از لحاظ سبکی بسیاری از الگوهای تکرار کامل، هم در زبان رسمی و هم در زبان عامیانه کاربرد دارند امّا بیشتر الگوهای تکرار ناقص در زبان عامیانه رایجترند.
