فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: آموزش طب رزم نقش حیاتی در ارتقای توانمندی‌های بسیج مردمی در شرایط بحران و جنگ ایفا می‌کند. این آموزش‌ها با تمرکز بر ارائه مهارت‌های امداد و نجات، درمان اولیه و مدیریت مصدومان در میدان نبرد، ظرفیت واکنش سریع و کاهش تلفات انسانی را افزایش می‌دهد. آموزش رکن اساسی  و اصلی در مواجهه با مصدومین انبوه می­باشد. بسیج مردمی به عنوان نیرویی انعطاف‌پذیر و مردمی، با بهره‌گیری از این دانش، می‌تواند در مقابله با تهدیدات و حمایت از جوامع آسیب‌دیده نقش مؤثری ایفاء کند. توسعه و گسترش آموزش‌های طب رزم، علاوه بر تقویت خوداتکایی نیروها، به هم‌افزایی ملی در زمان جنگ و بحران منجر خواهد شد. تجربه طب رزم در میادین مختلف می‌تواند نقشی کلیدی در بهبود و ارتقای آموزش بسیج مردمی ایفاء کند. این تجربیات، حاصل مواجهه با شرایط واقعی جنگ و بحران، می‌تواند به انتقال دانش کاربردی و مهارت‌های عملی در زمینه امداد و نجات، مدیریت مصدومان و اقدامات پیشگیرانه کمک کند.روش‌ها: این مطالعه به‌صورت کیفی و توصیفی با رویکرد کاربردی طراحی شد. داده‌های مورد نیاز از طریق سه منبع اصلی جمع‌آوری گردید: 1) تحلیل مستندات و گزارش‌های رسمی عملیات‌های بهداشتی-درمانی در جبهه مقاومت اسلامی طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲؛ 2) مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با خبرگان حوزه طب رزم، از جمله پزشکان، پرستاران و فرماندهان میدانی با تجربه مستقیم در مناطق درگیری؛ و 3) بررسی اسناد آموزشی و دوره‌های برگزارشده برای نیروهای بسیج مردمی و داوطلبان جهادی در مناطق عملیاتی. همچنین در تدوین الگوی پیشنهادی برای شبکه آموزش‌دیده بسیج، از مفاهیم سیستم‌های باز و مدل‌های آموزش سلسله‌مراتبی در بحران و جنگ بهره گرفته شد.یافته‌ها: تحلیل داده‌های کیفی منجر به استخراج چهار مضمون اصلی در زمینه ایجاد شبکه‌ آموزش‌دیده‌ بسیج بر مبنای تجارب طب رزم در جبهه مقاومت شد: 1) ضرورت سازماندهی ساختارمند و سلسله‌مراتبی آموزش‌ها؛ 2) نقش کلیدی آموزش عملی و تمرین‌های میدانی در اثربخشی؛ 3) استفاده از تجارب عینی طب رزم جبهه مقاومت در طراحی سرفصل‌ها؛ 4) ایجاد هسته‌های محلی آموزش‌محور در ساختار بسیج.نتیجه‌گیری: بهره‌گیری از تجربیات میدانی، آموزش‌ها را واقع‌بینانه‌تر و کارآمدتر می‌سازد و توانایی نیروهای مردمی را برای واکنش سریع و مؤثر افزایش می‌دهد. به اشتراک‌گذاری این تجربیات علاوه بر ارتقای دانش، به هم‌افزایی در سطح ملی و آمادگی بیشتر برای مقابله با چالش‌های بحران و جنگ کمک شایانی خواهد کرد.