بررسی آب آبیاری و بهره وری آب در تولید انگور برخی باغات استان خراسان رضوی (کاشمر و خلیل آباد)

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی بخش فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

2 استاد پژوهشی بخش آبیاری و زهکشی، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 دانشیار پژوهشی بخش فنی و مهندسی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

doi
10.22092/idser.2023.360136.1526
چکیده

انگور یکی از محصولات مهم باغی در استان خراسان رضوی (در دو منطقه کاشمر و خلیل ­آباد) است. از میزان آب آبیاری باغداران برای تولید انگور به ­منظور برنامه ­ریزی آبیاری و کمک به افزایش بهره­وری، اطلاعات دقیقی وجود ندارد. این تحقیق با هدف اندازه‌گیری حجم آب آبیاری و ارزیابی بهره ­وری آب در مناطق یاد شده اجرا گردید. بر اساس نتایج این پروژه، میزان آب آبیاری، عملکرد انگور و بهره ­وری مصرف آب در منطقۀ کاشمر به ترتیب 12049 متر مکعب در هکتار، 19 تن در هکتار و 1/76کیلوگرم بر مترمکعب و در منطقۀ خلیل آباد به­ترتیب 10827 متر مکعب در هکتار ، 27/3 تن در هکتار و 2/59 کیلوگرم بر مترمکعب به ­دست آمد. متوسط میزان آب آبیاری و میزان عملکرد انگور در دو منطقه مذکورر به ترتیب 11146 مترمکعب در هکتار و 23/2 تن در هکتار تعیین و متوسط بهره­ وری آب نیز 2/17 کیلوگرم بر مترمکعب محاسبه شد. با توجه به اینکه برای آبیاری باغ­های انگور اغلب از روش آبیاری سطحی استفاده می شود، بهبود عملکرد روش آبیاری سطحی با به ­کارگیری روش­های کاهش تبخیر مانند مالچ پاشی و استفاده از روش آبیاری کم فشار مانند آبیاری با هیدروفلوم در کوتاه مدت باید مد نظر قرار گیرد.  با تغییر روش آبیاری از سطحی به قطره ای در باغ ­های انگور، با لحاظکردن شرایطخاکی – آبی و سایر شرایط فنی، نیاز ناخالص آبیاری 26/3 درصد کاهش پیدا می­کند. بنابراین در دراز مدت، تغییر روش آبیاری سطحی به آبیاری قطره­ای توصیه می ­شود.