نیازآبی و بهره‌وری آب گل محمدی در سامانه آبیاری قطره‌ای دو ردیفه به روش بیلان آب خاک در منطقه قمصر

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22092/idser.2023.361257.1532
چکیده

به دلیل کمبود منابع آب در دنیا مخصوصاً در نواحی خشک و نیمه‌خشک، محاسبه دقیق تبخیر- تعرق گیاهان برای برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح آبیاری در مزرعه ضروری خواهد بود. از جمله روش‌های معمول برای تخمین تبخیر- تعرق گیاهان، بهره‌گیری از پارامترهای تبخیر- تعرق گیاه مرجع (چمن) و ضریب گیاهی است. ضریب گیاهی به دلیل تفاوت در واریتة گیاهی، شرایط اقلیمی و نوع مدیریت آب و خاک و گیاه می‌تواند متغیر ‌باشد. بنابراین، برای تخمین دقیق‌تر تبخیر- تعرق گیاهان باید از ضریب‌های گیاهی محلی استفاده کرد. هدف از این پژوهش تعیین ضریب گیاهی گل محمدی تحت یک سامانه آبیاری قطره‌ای دو ردیفه با مدیریت آبیاری کشاورز به روش بیلان آب خاک در منطقة قمصر است. تبخیر- تعرق واقعی گل محمدی به ‌روش بیلان آب خاک برابر با 389 میلی‌متر به دست آمد و پارامتر ضریب گیاهی گل محمدی از تقسیم تبخیر- تعرق واقعی گل محمدی به تبخیر- تعرق گیاه مرجع در طی دورة 188 روزة رشد گل محمدی حاصل گردید. حداقل و حداکثر ضریب گیاهی طی دوره رشد گیاه به ترتیب برابر با 0/6 و 1/2 به دست آمد. وزن گل محمدی برداشت شده در تمام مزرعه که از 53 هکتار آن حدود 40 هکتار تحت کشت است، برابر 130 تن بود. بنابراین میانگین عملکرد گل محمدی در تمام مزرعه برابر 3/25 تن در هکتار بود. میانگین عملکرد محصول در ردیف‌های درختان مورد ارزیابی برابر 48/25 کیلوگرم در هر ردیف (با 160 متر مربع مساحت برای هر ردیف) حاصل گردید و میانگین بهره‌وری آب آبیاری در ردیف‌های مورد ارزیابی برابر 0/78 کیلوگرم بر متر مکعب به دست آمد.