فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده بی رویه از آنتی‌بیوتیک‌ها در صنعت پرورش دام سبب تجمع باقیمانده‌های آنتی‌بیوتیکی در محصولات دامی مختلف مانند گوشت و شیر خواهد‌شد. مصرف مواد غذایی حاوی آنتی‌بیوتیک‌ها مشکلاتی مانند افزایش مقاومت‌های آنتی‌بیوتیکی را به‌دنبال دارد، ضمن اینکه تجمع آن ها در بدن می‌تواند منجر به جهش‌زایی و ایجاد انواع سرطان‌ها، آسیب‌های کبدی و سقط جنین شود. به همین دلیل پایش باقیمانده آنتی‌بیوتیک‌ها بخصوص در محصولات غذایی پرمصرف و سودمند مانند شیر و لبنیات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این کار پژوهشی روش میکرواستخراج فاز جامد پخشی برای استخراج آنتی‌بیوتیک‌های تتراسایکلین، اکسی تتراسایکلین، کلرتتراسایکلین و داکسی‌سایکلین از 50 نمونه‌ شیر و اندازه‌گیری کمی آنها به‌روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا توسعه داده‌شد. برای این منظور اثر پارامترهای مختلف موثر در کارایی استخراج مانند حجم عامل رسوب دهنده، نوع و مقدار جاذب، قدرت یونی، زمان و دبی دمیدن هوا، نوع و حجم سورفاکتانت و نوع و حجم حلال‌شوینده بهینه‌سازی شد. نتایج تحقیق نشان داد که همه نمونه‌های شیر دارای باقیمانده تتراسایکلین بوده و مقدار آن در محدوده 146 تا 319 نانوگرم در میلی‌لیتر متغیراست. دیگر آنتی‌بیوتیک‌های مورد مطالعه در نمونه‌ها یافت نشد. از مزایای روش استخراج پیشنهادی می‌توان به قدرت جداسازی بالا و امکان آنالیز مخلوط آنالیت‌ها با حساسیت بالا اشاره کرد به‌طوریکه تحت شرایط بهینه، کارایی روش پیشنهادی 91-80 درصد و حدود تشخیص در محدوده‌ی 0.33-0.17 نانوگرم در میلی‌لیتر و محدوده‌ی خطی روش در گستره‌ی 0.63-2000 نانوگرم در میلی‌لیتر بدست آمدند.