اثر سامانه آبیاری قطرهای نواری بر مدیریت مصرف آب در کانونهای اصلی تولید خربزه در کشور
نویسندگان
1 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان (شاهرود)، شاهرود، ایران
2 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، مشهد، ایران
3 محقق بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سیستان و بلوچستان، زابل، ایران.
4 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول، دزفول، ایران.
5 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، شیراز، ایران.
6 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، مشهد، ایران
7 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، مشهد، ایران
8 استاد موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، کرج، ایران
9 استادیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، کرج، ایران
10 دانشیار موسسه تحقیقات فنی مهندسی آذربایجان شرقی، تبریز، ایران
doi
10.22092/idser.2022.359872.1521چکیده
بهمنظور تعیین حجم آب کاربردی، عملکرد و بهرهوری آب در تولید خربزه با مدیریت زارعین در استانهای خراسان رضوی، فارس، خوزستان، سمنان و سیستان و بلوچستان در سال زراعی (1399- 1398)، تعداد 138 مزرعه خربزه انتخاب و حجم آب داده شده توسط کشاورزان اندازهگیری شد. اثر سامانههای آبیاری قطرهای نواری بر مدیریت مصرف آب برای خربزه در کشور بررسی شد. نتایج نشان داد تفاوت عملکرد، حجم آب کاربردی و شاخص بهرهوری آب برای تولید خربزه در استانهای منتخب معنیدار بود. میانگین وزنی عملکرد، حجم آب کاربردی و بهرهوری آب کاربردی خربزه در کشور، بهترتیب برابر 24962 کیلوگرم در هکتار، 7117 مترمکعب در هکتار و 3/4 کیلوگرم بر مترمکعب بدست آمد. حجم کل آب آبیاری برای تولید خربزه در کشور برابر 570/8 میلیون مترمکعب برآورد شد. در این پژوهش میانگین عملکرد خربزه در سامانه آبیاری سطحی با روش جویچهای و قطرهای نواری بهترتیب 20954 و 24500 کیلوگرم در هکتار برآورد شد. میانگین حجم آب کاربردی در روش آبیاری جویچهای و قطرهای هم بهترتیب 7940 و 6073 متر مکعب در هکتار بدست آمد. میانگین حجم آب کاربردی در روش آبیاری قطرهای نسبت به حجم آب کاربردی در روش جویچهای 23/5 درصد کاهش داشت. میانگین بهرهوری آب در روشهای آبیاری جویچهای و قطرهای بهترتیب 3 و 4/3 کیلوگرم بر متر مکعب در هکتار شد. استفاده از سامانههای آبیاری قطرهای نواری برای زراعت خربزه در کشور میتواند سبب افزایش بهرهوری آب و کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی شود. هرچند مدیریت بهرهبرداری از این سامانهها در کشور تا سطح مطلوب، فاصله نسبتا زیادی دارد.
