بررسی خصوصیات ژئوتکنیکی بستر دریاچه ارومیه: با نگرش احیای مرحله‌ای

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد سازه های آبی؛ گروه مهندسی آب پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی آب پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 استاد پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22092/idser.2022.356161.1488
چکیده

بحران اخیر و خشک شدن بخش اعظم دریاچه ارومیه هم اکنون یکی از بزرگترین مخاطرات زیست محیطی در ایران محسوب می‌شود. با وجود تلاشهای گسترده صورت گرفته برای احیای دریاچه ارومیه، به دلیل محدودیت روانابهای ورودی به دریاچه، موفقیت قابل توجهی در این خصوص حاصل نشده است. یکی از روشهای که می‌تواند برای احیای دریاچه مورد استفاده قرار بگیرد احیای فازبندی دریاچه ارومیه است بر این اساس بر روی دو مسیر مشخص پیشنهادی بر اساس حجم آورد رودخانه ها برای شکل گیری عمق مناسبی از آب دریاچه، نمونه های دست نخورده انتخاب گردید و آزمایشهای متداول شناسایی مواد بستری، مقاومت برشی و تحکیم پذیری انجام شد. نتایج بررسی نشان داد که مواد بستری در هر دو مسیر انتخابی مشابه هم و بسیار سست با درصد بالای مواد آلی فعال می‌باشد. پارامترهای مقاومت برشی حاصل از آزمایشها نشان دهنده مقاومت برشی بسیار پایین مواد در دامنه 6 تا kg/cm2 12 می‌باشد. همچنین ضرایب فشردگی و تورمی برای نمونه های اخذ شده برای مسیر شمالی تر بیشتر از مسیر جنوب دریاچه حاصل شد. میزان ماده آلی در دامنه 54/3 تا 67/4 درصد قرار دارد و لذا نوع خاک بستر دریاچه نرم آلی ارزیابی شد. نتایج بررسی نشان می‌دهد به منظور اجرای فازبندی و جدا سازی موقت بستر دریاچه به بخشهای کوچکتر می بایستی از سازه‌های سبک با سطح پی وسیع استفاده کرد.