فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با استفاده نادرست از سامانه‌های آبیاری، خود این سامانه‌ها باعث بروز تلفات آبیاری و هدررفت آب می‌شوند. ارزیابی سامانه‌های آبیاری در طول بهره‌برداری و رفع ایرادهای آن می‌تواند از بروز چنین اتفاقاتی جلوگیری به عمل آورد. هدف تحقیق حاضر ارزیابی دو سامانه آبیاری تحت فشار (لینیر) در یک مزرعه واقع در ایستگاه تحقیقات می‌باشد. به این منظور از شاخص‌های ضریب یکنواختی کریستیانسن (CU)، یکنواختی توزیع در ربع پایین (DU)، راندمان پتانسیل کاربرد در ربع پایین (PELQ) و راندمان واقعی در ربع پایین (AELQ) استفاده شده است. نتایج ارزیابی میدانی براساس شاخص CU و DU نشان داد میانگین این شاخص‌ها در سامانه آبیاری تحت کشت گندم به ترتیب برابر با 38/89 و 92/83 درصد و در سامانه آبیاری تحت کشت کلزا برابر با 85/76 و 31/70 درصد است. همچنین از منظر PELQ و AELQ میانگین سامانه آبیاری تحت کشت گندم به ترتیب برابر با 89/62 درصد و در سامانه آبیاری تحت کشت کلزا برابر با 33/49 درصد بوده است. در یک نگرش کلی هر دو سامانه براساس شاخص‌های ارزیابی CU و DU در بازه قابل قبول قرار دارد در حالی که براساس مقادیر محاسباتی دو شاخص PELQ و AELQ، در خارج از بازه قابل قبول قرار داردند که نشان‌دهنده عدم مدیریت صحیح بهره‌بردار از سامانه‌های مورد مطالعه می‌باشد. پایین بودن شاخص‌های ارزیابی سامانه‌های آبیاری تحت فشار مذکور نشان‌دهنده آن است که در صورت عدم توجه به عوامل تأثیرگذار در طی دوره بهره‌برداری نمی‌توان انتظار ارتقاء بازده آبیاری را مکانیزه نمودن آبیاری متصور دانست.