فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

احداث سرریز در پیچ رودخانه‌ها گاهی اجتناب ناپذیر است، ولی مشکلاتی را از نظر توزیع جریان در آبگیرهای دو طرف رودخانه پدید می‌آورد. یکی از فرضیه‌ها جهت یکنواختی توزیع جریان در آبگیرها، تساوی بده جریان در واحد عرض سرریز از طریق تغییر پروفیل تاج سرریز از حالت افقی به شیبدار در عرض پیچ آبراهه است. در تحقیق حاضر، اثربخشی شیب تاج سرریز بر یکنواختی توزیع بده جریان در آبگیرهای طرفین یک سرریز لبه پهن در یک پیچ تند 90 درجه، در شرایط آب صاف مورد ارزیابی قرار گرفته است. آزمایش‌ها در یک کانال با شعاع انحنای نسبی 2.05که در بازه‌ی پیچ‌های تند قرار می‌گیرد، انجام شد. سرریز در موقعیت 60 درجه از ابتدای پیچ، و دو آبگیر در بدنه سرریز و در کناره پیچ داخلی و خارجی جانمائی گردید. نتایج نشان داد که با بودن سرریز ، بده بیشتری نسبت به حالت بدون سرریز وارد دو آبگیر می‌شود. سرریز شیبدار در یکنواختی توزیع بده عرضی جریان در بالادست سرریز اثر قابل توجهی نداشت، ولی در افزایش یکنواختی بده ورودی به دو آبگیر موثر بوده است. متوسط نسبت بده آبگیر در دیواره خارجی به دیواره داخلی در سه حالت بدون سرریز، با سرریز افقی و با سرریز شیبدار بترتیب 1.6، 1.17 و 1.06 بوده است. متوسط اختلاف این نسبت در سرریز شیبدار به سرریز افقی برابر 0.11 بوده، که نشانگر 11 درصد افزایش یکنواختی با شیبدار کردن تاج سرریز است. در هر دو سرریز افقی و شیبدار، با افزایش بده آبراهه، توزیع بده ورودی به دو آبگیر یکنواخت‌تر می‌گردد.