طراحی الگوی ارتباطات انسانی اثربخش بر مبنای قرآن کریم مبتنی بر تحلیل مضمون
نویسندگان
1 دکترای تخصصی مدیریت رسانه؛ استادیار گروه مدیریت دولتی و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان). اصفهان، ایران(
2 دانشجوی دکتری مدیریت و برنامهریزی فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان). اصفهان، ایران.
3 دکترای تخصصی مدیریت فرهنگی؛ دانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی امور فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان). اصفهان، ایران.
doi
چکیده
هدف: مقالۀ حاضر با هدف طراحی الگوی ارتباطات انسانی اثربخش بر مبنای قرآن کریم انجام شد. روش: سؤال اصلی پژوهش این بود که الگوی ارتباطات انسانی اثربخش بر مبنای قرآن کریم چیست و مؤلفههای ارتباطات انسانی بر مبنای قرآن کریم چه عواملیاند. برای پاسخ، از روش تحلیل مضمون استفاده شد. حوزۀ پژوهش، کلیۀ آیات قرآن بود که مضامین مربوط به ارتباطات انسانی از آنها استخراج شد. با استفاده از تفسیر نور، 482 آیه شناسایی و در گام دوم، 695 مفهوم معنادار از ترجمه و تفسیر این آیات، استخراج و دستهبندی شد. یافتهها: با توجه به روش تحلیل مضمون، مضامین مرتبط با ارتباطات انسانی از آیات استخراج شد که پس از تلفیق و حذف کدهای مشترک، 290 مضمون کلیدی، 54 مضمون یکپارچهکننده و پنج مضمون کلان حاصل شد. از روایی محتوایی استفاده و نتایج با اساتید صاحبنظر علوم قرآنی ارزیابی شدکه نشان از روایی قابل قبول داشت. از روش هولستی برای پایایی استفاده شد که میزان پایایی محاسبهشده 876/0 بود. نتیجهگیری: یافتهها، پنج مضمون کلان با عناوین نیکسرشتی تعاملگر، آزادمنشی در گفتمان ارتباطی، کنش ارتباطی جرأتورزانه، ساختارمندی در گفتار و شنود مؤثر را شناسایی کرد و نتایج در قالب شبکۀ مضامین، تحلیل و الگوی نهایی تدوین شد.
