اثربخشی آموزش مجازی طرح محقق‌ساختۀ «حبل‌المتین» با مبنای تفسیر تنزیلی آیات عفاف و حجاب بر رشد پایبندی به حجاب دانشجویان دختر

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی اندیمشک. اندیمشک، ایران.

2 کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث؛ دانشگاه اصول دین دزفول.

3 سطح چهار رشتۀ تخصصی کلام اسلامی؛ استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور، دزفول

doi
چکیده

هدف: یکی از مهم‌ترین وظایف نخبگان و فعالان عرصۀ فرهنگی، ارائۀ طرحهای نو و کارامد به منظور ارتقای فرهنگ عفاف و حجاب زنان جامعۀ اسلامی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مجازی طرح «حبل‌المتین» با مبنای تفسیر تنزیلی آیات عفاف و حجاب، بر رشد پایبندی به حجاب دانشجویان دختر انجام شد. روش: طرح حبل‌المتین با استفاده از مراحل و راهبردهای آموزه‌های قرآنی عفاف و حجاب، بر اساس تفسیر تنزیلی به دست آمد. در ادامه از جامعۀ آماری600 نفرۀ دانشجویان دختر در حال تحصیل دانشگاه آزاد اسلامی واحد اندیمشک، 30 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی، انتخاب و در دوگروه 15 نفرۀ آزمایش وکنترل، جایگشت شدند. گروه آزمایش به مدت 30 روز در فضای مجازی، تحت آموزش طرح حبل‌المتین قرارگرفتند. برای جمع‌آوری اطلاعات، از پرسشنامۀ معتبر هشت گویه‌ای «مقیاس اسلامی پایبندی به حجاب» با روایی 09/. استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ در این پژوهش، 75/0 به دست آمد؛ لذا پرسشنامه از پایایی لازم برخوردار بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با روش تحلیل کواریانس چندمتغیّرۀ مانکوا انجام شد. یافته‌ها: 38 درصد از تفاوتهای فردی در پس‌آزمون، مربوط به تأثیر آموزش مجازی طرح حبل‌المتین بود. به ترتیب، آموزش مراحل سه‌گانۀ شناخت اصول دین، فرهنگ‌سازی غیر مستقیم عفاف و حجاب با تأکید غالب بر عفاف و تشریع روشن احکام عفاف و حجاب، منجر به رشد مؤلفه‌های «نگرش به حجاب» و «التزام عملی به حجاب» و در نهایت، رشد «پایبندی به حجاب» شد. نتیجه‌گیری: آموزش طرح حبل‌المتین در فضای مجازی، پابندی به حجاب دانشجویان دختر را به گونۀ معناداری افزود.