برآورد محتوی آب مجازی برخی محصولات دامی (شیر و گوشت) در استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی آب؛ گروه مهندسی آب دانشگاه زابل، زابل، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی آب- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه زابل، زابل، ایران.

4 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، مشهد، ایران

doi
10.22092/idser.2021.354993.1476
چکیده

محدودیت منابع آبی در کشورهای خشک و نیمه خشک سبب شده محققان برای استفاده بهینه از این منابع در تولیدات دامی به محاسبه آب مجازی محصولات روی آورند. آب مجازی مصرف شده از منابع آبی در تولیدات دامی به مراتب بیشتر از محصولات زراعی است. با رشد روز افزون جمعیت در سراسر جهان نیاز به تولیدات غذایی کشاورزی و دامی بیشتر می‌شود. با ازدیاد تولیدات دامی فشار بر منابع آبی افزایش می‌یابد. بنابراین محاسبه دقیق آب مجازی محصولات دامی هرچند دشوار، بسیار با اهمیت است. این پژوهش با هدف برآورد محتوی آب مجازی شیر و گوشت سه نوع گاو شیری (اصیل، بومی و دورگ) در 28 شهرستان استان خراسان رضوی انجام شد. نیاز آبی خوراک دام با نرم‌افزار CROPWAT ، برآورد گردید. نتایج نشان دادند "بیشترین محتوی آب مجازی شیر " در گناباد برای گاو اصیل 1264 ، گاو بومی 914 ، گاو دورگ 1590 و کمترین میزان برای گاو اصیل 370 ، گاو بومی 309 در مشهد و گاو دورگ در قوچان 460 می‌باشد. "بیشترین محتوی آب مجازی گوشت " برای گاو اصیل 26320 ، گاو دورگ 52350 در گناباد و گاو بومی در بجستان 26320 و کمترین مقدار برای گاو اصیل 9232 ، گاو بومی 10352 در مشهد و گاو دورگ در قوچان 17623 برآورد شد. آب مجازی شیر و گوشت در گناباد بالاترین میزان و برای شهرستان‌های مشهد و قوچان کمترین مقدار محاسبه گردید. توصیه می‌شود دام شیری در مشهد بیشتر پرورش یابد و در رابطه با تولید و توسعه محصولات دامی در گناباد بازنگری انجام شود.