فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اسطوره­های باروری یکی از مهم­ترین و تکرارشونده­ترین انواع اساطیر ملل جهان است که شرح سرنوشت «ایزد نباتی شهیدشونده»، «پهلوان/ ایزد اژدهاکش» و «پهلوان/ ایزد دیوکش» و معمولاً تمثیلی از مرگ و حیات طبیعت یا تغییر فصل‌هاست. باورهای اساطیری ضمن اینکه در میان مردم در حال اشاعه است در ناخودآگاه جمعی مردم نیز انباشته شده است؛ بنابراین افسانه­ ها ــ که آفرینندگان آن عموم مردم هستند ــ محمل مناسبی برای بازتاب اساطیر باروری در دوران­های مختلف هستند. ازاین‌رو، در این مقاله با روش توصیفی ـ تطبیقی به بررسی بازتاب اساطیر باروری در 140 افسانۀ متعلق به استان‌های چهارمحال و بختیاری، لرستان و کهگیلویه و بویراحمد پرداخته می­ شود. هدف از پژوهش حاضر دستیابی به الگوهای اساطیری باروری تبلوریافته در افسانه ­های استان­های مذکور است. خواننده با مطالعۀ این مقاله در­می­ یابد که الگوهای «ایزد نباتی شهیدشونده» در 14 افسانه، «پهلوان/ ایزد اژدهاکش» در 9 افسانه و «پهلوان/ ایزد دیوکش» در 30 افسانه بازتاب یافته است. اساطیر باروری تحت‌تأثیر مسائل دینی و تغییر گفتمان مادرسالاری به مردسالاری در افسانه­ ها دچار دگردیسی شده ­اند.