فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برساخته شدن قصه ­های عامه از جهتی برآمده از تاریخی است که عامۀ مردم سعی دارند تا تلخی­ ها و گزندهایش را پس زنند و در دل قصه­ ها آن را به ‌صورتی دلخواه مبدل کنند و خود را تسکین دهند. درپی چنین کشش و کوششی است که روایتی پدید می­ آید که دارای عناصری از گفتمان­های تاریخی و فراتاریخی/ آرمانی است. چنین مطالعه ­ای در عرصۀ متنیت‌پژوهی قصه­ ها را می ­توان با نظریات مطرح نقد ادبی و در اینجا با کاربست نظریۀ تاریخ ­گرایی ­نو تقویت کرد. تاریخ­ گرایان ­نو با مجموعه­ ای از کاربست­ ها گفتمان­ های مختلف ازجمله قدرت در عرصۀ سیاسی، گفتمان­های خاموش و مغلوب یا گفتمان­ های فرهنگی و غیره را بررسی می­ کنند. در اینجا قصۀ «شاه‌اسماعیل و عرب زنگی» براساس رویکرد تاریخ­گرایی نو و با روش تبیین تاریخی مطالعه شده است. این متن افزون بر سویه­ های مختلف گفتمان­ قدرت سیاسی تاریخ ایران که در عصر صفویه در پیوند با گفتمان ایدئولوژیک مذهبی قرار دارد و با نماد ذوالفقار رخ نموده است، از گفتمانِ اقلیت کرد در آن روزگار و دیگر گفتمان­ های اجتماعی و فرهنگی در زیست عامه ــ در آن مقطع و ورای آن زمان ــ نیز سخن می­گوید.