فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این پژوهش بررسی وضعیت زن و نقش او در ادبیات مکتب‌خانه‌ای عصر قاجار است. به شیوۀ اسنادی، هفتاد قصه از قصه‌های عامۀ رایج در عصر قاجار را انتخاب کرده‌ایم. مدل مفهومی این پژوهش، تلفیقی از نظریه‌های ادبی و جامعه‌شناسی و روش تحقیق کیفی و فن مورد استفادۀ تحلیل محتواست. پس از قرائت پیکرۀ متنی و استخراج داده‌های موردنظر، با استفاده از مدل مفهومی پژوهش، به بررسی کنش‌های زنان در قصه‌ها پرداختیم. مسئلۀ ما تبیین نقش‌های متعدد زنان در قصه‌هاست. یافته‌ها نشان می‌دهد که باتوجه به غلبه گفتمان مردانه و ذهنیت جنسیت‌زده، نقش سیاسی و اجتماعی زنان در قصه‌ها پررنگ و نقش فرهنگی، آموزشی و حقوقی آن‌ها بسیار کم‌رنگ است. بقیۀ نقش‌های زنان در فاصله این دو قطب در مرتبۀ بیشترین و کم‌ترین قرار دارد.