بررسی و تطبیق فرهنگ قوم بختیاری با تمدن ایلام باستان برپایۀ شواهد و مطالعات باستان‌شناسی مطالعۀ موردی: آداب و رسوم

نویسندگان

1 دانشگاه شهرکرد

2 دانشگاه شهرکرد

doi
چکیده

شناخت پیشینۀ فرهنگ حاکم بر جوامع سنتی امروزی، ازجمله مباحث مهم و قابل‌توجهی است که تاکنون از منظرهای مختلفی مورد مطالعۀ پژوهشگران خارجی و داخلی قرار گرفته است. باستان­شناسان ازجمله پژوهشگرانی هستند که به کمک سایر علوم میان­رشته­ای توانسته و می­توانند با بررسی یافته­های حاصل از کاوش و تطبیق آن­ها با جنبه­های گوناگون زندگی مردم کوچ­رو و عشایر، فرهنگِ مردمانِ گذشته در ادوار پیشین را بازسازی کنند. این پژوهش تلاش دارد آداب و رسوم قوم بختیاری را مورد مطالعه قرار دهد و هدف اصلی، بررسی و هم‌پوشانی خُرده‌فرهنگ­هایی است که در قالب آداب و رسومی از حکومت ایلام باستان در زندگی مردمان قوم بختیاری نمود پیدا کرده است. فرضیه­های پژوهش بر این پرسش­ها بنیان نهاده شده­اند که: بختیاری­ها در چه زمینه­هایی توانسته­اند آداب و رسوم ایلامیان باستان را به اِرث ببرند و این نمود بیشتر در چه جنبه­هایی از زندگی آن­ها نفوذ پیدا کرده است؟ روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی همراه با بازدید میدانی با رویکردی تاریخی است. در این پژوهش تعداد 23 اثر باستان­شناختی از تمدن ایلام باستان بررسی شده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که آداب و رسوم مردمی که امروزه با عنوان قوم بختیاری شناخته می­شود تا حدودی تداوم آداب و رسوم همان مردمانی است که روزگاری با عنوان حکومت قدرتمند ایلام باستان در منطقه وجود داشته­اند. باوجود اینکه ترکیب فرهنگی و جمعیتی بختیاری در طول هزاران سال دست­خوش تغییرات فراوانی شده است، باز هم نشانه­هایی وجود دارد که می­توان آن­ها را وارث فرهنگ کهن ایلام باستان در منطقه نامید.