تبیین محتوا در اشعار مجالس تعزیۀ مجموعۀ این رستخیز عام
نویسندگان
1 دانشگاه الزهرا
2 دانشگاه پیام نور تهران
doi
چکیده
اشعار تعزیهنامهها باتوجه به تنیدگی شخص و حقیقت تاریخی و نمادها و نیز قوانین و قالبهای شعری قابلیت بازتاب وسیع محتوای فکری و فرهنگی جغرافیای منطقهای را دارد. توجه به محتوا و نیز مضامین رایج در این اشعار ما را با فرهنگ، زبان و اصطلاحات رایج عامه در این حوزه آشنا میکند. باتوجه به زیبایی اشعار تعزیه و روایت داستانگونۀ آن که در ذکر مصائب شهدای کربلاست و نیز ابعاد چندوجهی تعزیهها و خصوصیات نمایشگونۀ آن کمتر به متن اثر تعزیهنامهها باتوجه به محتوای دریافتی، پرداخته شده است. اینکه چه چیز در متن به اثربخشی این اشعار بر مخاطب عام مؤثرتر بوده، پرسش اصلی پژوهش حاضر است. بر این اساس، در این پژوهش اشعار مجالس تعزیه در سه بخش بررسی شده است. بخش اول، توجه به محتوا، بخش دوم مطلعهای توصیفی اشعار و بخش سوم تنوع قالبهای شعری متن است. بر این اساس، با تکیه بر عناصر محتوایی متن، کارکردهای اشعار در جلب مخاطب، تحلیل شده است. تاکنون در زمینۀ تحلیل محتوای اشعار در مجالس تعزیه پژوهشی انجام نشده است. این پژوهش برمبنای نسخههای مجالس تعزیه با عنوان مجموعهجنگ تعزیۀ این رستخیز عام ــ در هشت مجلد که در حال حاضر نیزمورد خوانش و در ماه محرم در مجالس تعزیه در شهرستان دامغان اجرا میشود ــ به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است.
