فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آﺑﺸﺴﺘﮕﯽ ﻣﻮﺿﻌﯽ ﭘﺎﯾﯿﻦدﺳﺖ ﺳﺎزهﻫﺎی ﻫﯿﺪروﻟﯿﮑﯽ ﻫﻤﻮاره از مسائل مهم در ﻃﺮاﺣﯽ آنها و نیز ارائۀ راه­ حل­هایی برای کاهش میزان خسارات ناشی از این پدیده بوده است. در این مقاله، با استفاده از نتایج آزمایشگاهی روی یک مدل ساخته شده سرریز اوجی به بررسی تأثیر بلوک­های V شکل نصب شده در پایین­ دست سرریز بر میزان آبشستگی موضعی بستر پایین ­دست سازه پرداخته شده است. آزمایش­ها در سه نسبت بی­ بعد دبی ماکزیمم برابر با 71/0، 85/0 و 1 و در اعداد فرود مختلف اجرا و عمق و طول آبشستگی ثبت گردید. برای دستیابی به بهترین عملکرد بلوک­ها در جهت کاهش آبشستگی، موقعیت بلوک­ها و ارتفاع آنها بررسی شد. بدین ترتیب چهار موقعیت نصب بلوک، به صورت نسبتی از طول کل قسمت صاف Lb/Lf  برابر (88/0 و 66/0، 44/0، 22/0) و همچنین چهار نسبت ارتفاع  بلوک Hb/D  ( 2 و 33/1 ،1 ، 66/0) برای آزمایش­ها در نظر گرفته شد. نتایج آزمایش­های حاضر در زمینۀ فاصلۀ قرارگیری بلوک­ها نشان داد که با کاهش فاصلۀ قرارگیری بلوک­ها نسبت به پنجۀ سرریز، آبشستگی در عمق و طول کاهش می­ یابد. علاوه براین، افزایش ارتفاع بلوک­ها نیز موجب اثر بخشی بیشتر بلوک­ها در کاهش آبشستگی شد. سرانجام اینکه برای شرایط جریان با اعداد فرود مختلف، بلوک با ارتفاع 2Hb/D= و در موقعیت قرارگیری 22/0Lb/Lf=  نسبت به پنجۀ سرریز بهترین جانمایی را داشت که موجب کاهش عمق نهایی آبشستگی بین 30 تا 76 درصد شد.