بررسی آزمایشگاهی ضریب دبی سرریز جانبی کلید پیانویی ذوزنقه‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مهندسی عمران، دانشکده عمران، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار ، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، پژوهشکده حفاظت خاک وآبخیزداری،سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی،تهران ایران

doi
10.22092/idser.2019.123695.1359
چکیده

سرریزها سازه‌های هیدرولیکی هستند که برای عبور آب‌های اضافی و سیلاب‌ها در سدها استفاده می‌شوند. سرریزهای جانبی نوعی خاص از سرریزها هستند که به‌ موازات جریان اصلی در دیوارۀ مجاری انتقال آب، مانند کانال‌ها یا رودخانه‌ها، جانمایی می‌شوند و هنگامی‌که سطح آب بالا می‌آید تنظیم دبی و کنترل سطح آب را به‌عهده دارند. کنترل و انحراف سیلاب در مخازن سدها، انحراف جریان و محافظت سازه در برابر سیلاب در رودخانه‌ها از دیگر موارد کاربرد سرریزهای جانبی است. این تحقیق، در شرایط آزمایشگاهی و با 16 مدل سرریز کلید پیانویی ذوزنقه‌ای تیپ A با سه ارتفاع متفاوت 10، 15 و 20 سانتی‌متر اجرا ‌شده است. نتایج بررسی­هانشان می‌دهد که سرریز با P=15cm در نسبت بی‌بعد 0/4 > H/P> 0/2 دارای بیشترین میزان ضریب دبی عبوری  است و در نسبت بی‌بعد 0/5 < H/P سرریز با P=20cm بیشترین ضریب دبی عبوری CM را دارد. در مقایسۀ ضریب دبی عبوری از سرریز جانبی کلید پیانویی ذوزنقه‌ای با سرریز جانبی کنگره‌ای ذوزنقه‌ای 12 درجه و 6 درجه به‌ترتیب 1/2 و 1/87 برابر و از سرریز جانبی کنگره‌ای مثلثی 1/5 برابر دبی بیشتری آب از خود عبور می‌دهد.