فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اشعار بیدل دهلوی، یکی از شاعران برجستۀ سبک هندی، که خارج از مرزهای جغرافیایی ایران می­زیسته، بازتابی از فرهنگ عامه، آداب، سنن و باورهای مردمی هند است. این شاعر عارف فارسی­زبان که آثار او برآمده از فرهنگ پایۀ سرزمین خویش است، توانسته بخشی از گزاره­های فرهنگی و باورهای عامۀ زیستگاه خود هند را به­صورت خودآگاه یا نا خودآگاه به گونه­های مختلف در اشعارش بازتاب دهد. در این پژوهش برآنیم تا باورهای عامه، آیین­ها، مراسم و مناسک مذهبی بازتاب­یافته در مثنوی «عرفان» را بررسی کنیم. حاصل این پژوهش، که با روش تحلیلی ـ توصیفی انجام شده است، بیانگر آن است که اعتقاد به تناسخ، آیین ستی، رسم وداد، آداب سوزاندن مردگان، بخشی از آداب و رسوم و باورهای مردم سرزمین هند است که شاعر با دست­مایه قرار دادن این آداب و رسوم به مضمون­پردازی­های هنری و تبیین اندیشه­های عرفانی و مذهبی برای مخاطب پرداخته است. همچنین قصۀ عاشقانۀ «کامدی و مدن» نیز در مثنوی «عرفان» شرایط پرزرق­و­برق دربارهای شاهان هند و آداب اجتماعی آن­ها را نشان می­دهد. این پژوهش می­تواند فرهنگ عامه و آداب و رسوم هندوان را بازنمایاند و در مطالعات قوم‌شناسی، علوم اجتماعی و پژوهش­های فرهنگی و عرفانی ثمربخش و کارآمد باشد.