بررسی مقایسه ای اثر بازدارندگی و کشندگی عصاره برگ گیاه نوروزک (Salvia leriifolia) حاصل از روش‌های استخراج متداول با حلال و سیال فوق داغ بر برخی از میکروارگانیسم‌های مواد غذایی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه فرآوری مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی

2 دانشیار، گروه زیست فناوری مواد غذایی، مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران

3 استادیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان، مشهد، ایران

doi
10.52547/fsct.17.108.45
چکیده

در این پژوهش استخراج عصاره از برگ نوروزک با دو روش استخراج متداول با حلال (دمای استخراج 70 ؛ 80 و 90 درجه سانتی­گراد، زمان استخراج 30، 75 و 120 دقیقه و نسبت حلال آب به اتانول 50 به 50، 60 به 40 و 70 به 30) و استخراج با سیال فوق داغ (دمای استخراج 130، 145 و 160 درجه سانتی­گراد، زمان استخراج 10 ، 20 و30 دقیقه و نسبت حلال آب به اتانول 60 به 40، 80 به 20 و 100 به 0) انجام شد و قدرت ضدمیکروبی عصاره‌های استخراج شده روی چند میکروارگانیسم شاخص در مواد غذایی با روش تعیین حداقل غلظت بازدارندگی رشد و حداقل غلظت کشندگی میکروارگانیسم­ها ارزیابی گردید. نتایج نشان داد در هر دو روش استخراج، کمترین غلظت جهت جلوگیری از رشد اکثر میکروارگانیسم­های مورد آزمون 5/0 میلی­گرم بر میلی­لیتر بود؛ این در حالی است که حداقل غلظت کشندگی، بسته به نوع میکروارگانیسم بین 5 تا 500 میلی­گرم بر میلی­لیتر متغیر بود. در روش استخراج متداول با حلال، تیمار شامل دمای 80 درجه سانتی­گراد، زمان 75 دقیقه و نسبت مساوی از دو حلال و در روش استخراج با سیال فوق داغ تیمار شامل دمای 160 درجه سانتی­گراد، زمان 20 دقیقه و نسبت حلال آب به اتانول 80 به 20، بیشترین خاصیت ضدمیکروبی را نشان دادند. با توجه به نتایج بدست آمده می­توان اظهار نمود نوع روش استخراج عصاره ترکیبات گیاهی، تأثیر بسزایی در مهار یا جلوگیری از رشد میکروارگانیسم­های عامل فساد یا بیماری در مواد غذایی داشته و در صورت بهینه­یابی هر یک از روش­های استخراج ، می­توان از عصاره حاصل بیشترین استفاده را جهت افزایش زمان ماندگاری مواد غذایی بکار برد.