بررسی مقایسه ای اثر بازدارندگی و کشندگی عصاره برگ گیاه نوروزک (Salvia leriifolia) حاصل از روشهای استخراج متداول با حلال و سیال فوق داغ بر برخی از میکروارگانیسمهای مواد غذایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه فرآوری مواد غذایی، موسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی
2 دانشیار، گروه زیست فناوری مواد غذایی، مؤسسه پژوهشی علوم و صنایع غذایی، مشهد، ایران
3 استادیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان، مشهد، ایران
doi
10.52547/fsct.17.108.45چکیده
در این پژوهش استخراج عصاره از برگ نوروزک با دو روش استخراج متداول با حلال (دمای استخراج 70 ؛ 80 و 90 درجه سانتیگراد، زمان استخراج 30، 75 و 120 دقیقه و نسبت حلال آب به اتانول 50 به 50، 60 به 40 و 70 به 30) و استخراج با سیال فوق داغ (دمای استخراج 130، 145 و 160 درجه سانتیگراد، زمان استخراج 10 ، 20 و30 دقیقه و نسبت حلال آب به اتانول 60 به 40، 80 به 20 و 100 به 0) انجام شد و قدرت ضدمیکروبی عصارههای استخراج شده روی چند میکروارگانیسم شاخص در مواد غذایی با روش تعیین حداقل غلظت بازدارندگی رشد و حداقل غلظت کشندگی میکروارگانیسمها ارزیابی گردید. نتایج نشان داد در هر دو روش استخراج، کمترین غلظت جهت جلوگیری از رشد اکثر میکروارگانیسمهای مورد آزمون 5/0 میلیگرم بر میلیلیتر بود؛ این در حالی است که حداقل غلظت کشندگی، بسته به نوع میکروارگانیسم بین 5 تا 500 میلیگرم بر میلیلیتر متغیر بود. در روش استخراج متداول با حلال، تیمار شامل دمای 80 درجه سانتیگراد، زمان 75 دقیقه و نسبت مساوی از دو حلال و در روش استخراج با سیال فوق داغ تیمار شامل دمای 160 درجه سانتیگراد، زمان 20 دقیقه و نسبت حلال آب به اتانول 80 به 20، بیشترین خاصیت ضدمیکروبی را نشان دادند. با توجه به نتایج بدست آمده میتوان اظهار نمود نوع روش استخراج عصاره ترکیبات گیاهی، تأثیر بسزایی در مهار یا جلوگیری از رشد میکروارگانیسمهای عامل فساد یا بیماری در مواد غذایی داشته و در صورت بهینهیابی هر یک از روشهای استخراج ، میتوان از عصاره حاصل بیشترین استفاده را جهت افزایش زمان ماندگاری مواد غذایی بکار برد.