تصویرپردازی از دانشگاه آینده و معرفی الگوی برتر برای آموزش عالی
نویسندگان
1 دکترای مدیریت دولتی خط مشیگذاری عمومی. استاد گروه مدیریت دولتی دانشگاه تهران. تهران، ایران
2 دکترای مدیریت منابع انسانی و رفتار سازمانی، استادگروه مدیریت دولتی و امور عمومی، دانشگاه تهران
3 دکترای مدیریت دولتی، گرایش مدیریت منابع انسانی. دانشگاه تهران. تهران، ایران.
4 دکترای مدیریت دولتی، گرایش تشکیلات و روشها. استادیار گروه بازرگانی و کسب و کار، دانشگاه تهران
doi
چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، تصویرپردازی از دانشگاه آینده و معرفی الگوی برتر برای آموزش عالی به منظور استقبال و ساخت آینده و کمک به ذینفعان برای آفرینش آیندۀ مطلوب در افق بلندمدت بود. روش: از طریق مصاحبۀ نیمه ساختاریافته با 24 نفر از خبرگان، صاحبنظران، سیاستگذاران، مدیران دانشگاهی و نمایندگان زیرنظامهای مختلف آموزش عالی که با روش نمونهگیری گلولهبرفی انتخاب شدند و تجزیه و تحلیل دادههای گردآوریشده با تکنیک تحلیل تم، عوامل مؤثر کلیدی و مهمترین پیشرانهای آیندۀ آموزش عالی شناسایی شد. برای تعیین اعتبار و روایی مصاحبهها، از معیارهای گوبا و لینکلن و برای محاسبۀ پایایی، از روش بازآزمون استفاده شد. پایایی 95/88 درصد، نشان از قابلیت اعتماد کدگذاری مصاحبهها داشت. اعتبارسنجی عوامل کلیدی از طریق نسبت اعتبار محتوا، انجام و در نهایت، 19 عامل کلیدی شناسایی شد. برای تعیین سناریوهای آموزش عالی با استفاده از مدل پیتر شوارتز و بر اساس رتبهبندی و نمرهدهی عوامل کلیدی و پیشرانهای شناساییشده بر اساس اهمیت و عدم قطعیت(طیف یک تا 10)، از طریق تکمیل پرسشنامه توسط خبرگان، در نهایت دو عامل کلیدی شناسایی و بر اساس آنها سناریوها تدوین شد. یافتهها: از بین عوامل شناساییشده، دو عامل «طراحی و به کارگیری شیوهها، سیاستها و راهبردهای مدیریتی مؤثر در آموزش عالی» و «میزان مداخلات دولت و نهادهای متعدد و موازی در آموزش عالی»، به لحاظ اهمیت و عدم قطعیت، رتبۀ بالاتری به دست آوردند که بر مبنای قرارگیریشان در محورهای ماتریس، روایتهای چهار سناریوی فرهمند، مبتکر، واپسگرا و درهمشکسته تدوین شد. نکتۀ مهم این چهار سناریو، فراهم آوردن تصویری از آیندۀ دانشگاهها و دانشگاههای آینده به منظور بهرهگیری از آن در سیاستگذاریها و برنامهریزیها و شناسایی ویژگیهای دانشگاههای آینده در افق بلندمدت است. نتیجهگیری: سناریوی آموزش عالی فرهمند به عنوان سناریوی مطلوب، میتواند باعث پیشرفت آموزش عالی شود و در مقابل، سناریوی آموزش عالی مبتکر تا حدودی و دو سناریوی آموزش عالی واپسگرا و درهمشکسته به میزان بالایی میتوانند نظام آموزش عالی را با چالش مواجه کنند.
