تأملی بر پیامدهای سطح خرد سرمایة اجتماعی در ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه برنامهریزی اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران
2 استادیار مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی
doi
10.22059/jisr.2015.55818چکیده
سرمایة اجتماعی، بهعنوان موضوعی بینرشتهای تأثیر بسزایی در تسهیل ارتباطات انسانی جامعه دارد. این تأثیر در قالب پیامدها در اندیشۀ صاحبنظران و متفکران حوزههای مختلف علوم اجتماعی دیده میشوند. براساس دیدگاهها و نظریهها، پیامدهای متعددی برای سرمایۀ اجتماعی درنظر گرفته شده که در این پژوهش، بخشی از آنها در سطح خرد مطالعه میشود. روش پژوهش، پیمایشی است و جامعۀ آماری را افراد 15 سال بهبالای ساکن در مراکز استانها در ایران تشکیل میدهند که با روش نمونهگیری خوشهای با فرمول کوکران انتخاب شدند. مهمترین متغیر مورد مطالعه، سرمایۀ اجتماعی است که دربردارندۀ مؤلفههای مبتنیبر اعتماد و پیوندهای بینفردی و بینگروهی، تعامل افراد با نهادها و سازمانها و گروههای اجتماعی و همچنین همبستگی و انسجام اجتماعی، برخورداری افراد از حمایت اجتماعی و روابط انجمنی است که بهصورت شاخص ترکیبی سنجش شده است. یافتهها بیانگر تفاوت کموکیف سرمایۀ اجتماعی در شهرهای مختلف است که تأثیر خود را بر جامعه، در قالب پیامدها آشکار ساخته است. سرمایۀ اجتماعی و عناصر تشکیلدهندۀ آن، با افزایش اعتماد، برقراری روابط و پیوندها، انسجام و همبستگی اجتماعی بالاتر، حمایت اجتماعی بیشتر و مشارکت اجتماعی مؤثرتر، تأثیرهای مثبت خود را در ابعاد فردی بازتاب داده است.