فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، گسترش فعالیت‌های انسانی و شتاب‌زدگی توسعه شهری موجب تغییرات گسترده در بسترهای طبیعی و کاهش یکپارچگی اکولوژیکی شده است. ازاین‌رو، رویکرد اکولوژی چشم‌انداز که بر شناخت الگوهای فضایی، تحلیل روابط میان عناصر و ارزیابی وضعیت موجود تأکید دارد، به ابزاری مهم برای سنجش تحولات محیطی تبدیل شده است. بااین‌حال، در مطالعات داخلی، به‌ویژه در مقیاس‌های منطقه‌ای و در مطالعه موردی، ارزیابی جامع و دقیقی از تغییرات شبکه اکولوژیکی در گذر زمان انجام نشده است. پژوهش حاضر با تمرکز بر شهرستان­های مازندران، به تحلیل تحول عناصر چشم‌انداز و ارزیابی پیوستگی آن‌ها در سال‌های 1999، 2006 و 2016 پرداخته است. در این مطالعه، داده‌های سنجش از راه دور و شاخص‌های ساختاری چشم‌انداز1 شامل اندازه بزرگ‌ترین لکه اکولوژیکی2 (LPI)، تعداد لکه‌ها3(NP) و سطح پراکندگی لکه‌ها4 (FR) با بهره‌گیری از نرم‌افزار Fragstats پردازش شده‌اند تا تصویری دقیق از تغییرات فضایی شبکه اکولوژیکی ارائه شود. نتایج نشان می‌دهد که توسعه شهری موجب افزایش ریزدانگی لکه‌ها، کاهش معنی‌دار یکپارچگی فضایی و تخریب عملکردی شبکه اکولوژیکی شده است، روندی که کاهش تاب‌آوری و اختلال در تعادل اکولوژیکی منطقه را نمایان می‌کند. تداوم این وضعیت و فقدان سیاست‌های کنترلی مبتنی بر اصول اکولوژیکی، می‌تواند در آینده تهدیدی جدی برای پایداری منطقه باشد.